SINT- MAARTEN: DUTCH CARIBBEAN VERTALERS BEZOEKEN LITERAIRE VERTAALDAGEN IN ANTWERPEN

Philipsburg,- Op 26 en 27 juni vonden de Literaire Vertaaldagen van het Nederlandse Letterenfonds plaats in Antwerpen, België. De organisatie was in handen van Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds. Auteurs en vertalers Loekie Morales en June Leonora hebben een ontwikkelbeurs van het Letterenfonds ontvangen om deze dagen bij te wonen.

Deze Literaire Vertaaldagen vormen een jaarlijks tweedaags evenement voor het literair vertaalvak. Het biedt  een uitgelezen kans voor literair vertalers om te leren over nieuwe ontwikkelingen in het veld, kennis uit te wisselen en collega-vertalers uit diverse landen te ontmoeten. Al jaren vond het evenement in Nederland plaats. Voor het eerst is Antwerpen de gaststad. Twee dagen lang opende de Campus Opera van de Universiteit van Leuven de deuren voor een afwisselend programma van lezingen en workshops .

Het thema van deze editie is De stem van de vertaler. In een vertaalveld dat onder hoge druk staat en ingrijpende veranderingen ondergaat door kunstmatige intelligentie, is de stem van de literaire vertaler belangrijker dan ooit. Aandacht is besteed aan de uniciteit, kunst en invloed van de menselijke stem, zowel in letterlijke zin (de vertaler binnen de tekst) als in figuurlijke zin (de vertaler buiten de tekst).

Keynotesprekers Kate Briggs en Ton Naaijkens maakten voelbaar hoe die ongrijpbare stem van de vertaler klinkt. De stem van de vertaler werd in vele hoedanigheden de revue gepasseerd. Welke overeenkomsten en verschillen ervaren vertalers die ook auteur zijn tussen hun stem als vertaler en hun stem als auteur, en welke stemmen is het Nederlands rijk?

Er werd een pleidooi gehouden voor meerstemmigheid en dekoloniaal vertalen. Darnaast is er  aandacht gegeven aan een bijzondere opvoering van Anton Tsjechovs De Meeuw, waarin voor het eerst een gemengde cast van dove en horende toneelspelers een repertoiretekst speelde in Vlaamse Gebarentaal.

Auteurs en vertalers werden geïnterviewd over schrijven en vertalen. Een verkennend gesprek is gevoerd over grenzen en mogelijkheden van AI in vertaalde literatuur.

Ook is in een presentatie Vertaling als publieke ruimte aan participanten uitgenodigd om de stad als levend archief te beleven. Loop door steden en ontdek de talen van bewoners op muren, in parken e.d.  Je wordt verrast door de meerstemmigheid van vertaalgebaar en door het onderzoeken ervan.

‘Een betekenisvolle wijze om  ‘Vertaling te voelen’ over te brengen bij liedjes was de presentatie van een zanger die het liedje ‘Kleine Café aan de Haven‘ van Vader Abraham in het Nederlands en vervolgens in het Engels ten gehore bracht. Het publiek kon meezingen.  Zelfs bij het vertalen van liedjes moet rekening worden gehouden met het op de juiste wijze overbrengen van gevoel en betekenis. Ik zong uit de volle borst mee en genoot zichtbaar van deze presentatie,‘ vertelde Morales.

Er is op  26 juni ook door het Nederlands Letterenfonds een Vertaaltalent Prijs 2026  uitgereikt aan Chiara Nardo, een vertaler uit het Nederlands die al in de opbouw van het vertaaloeuvre blijk heeft gegeven van opvallend vertaaltalent en zich actief inzet voor het vertaalvak.  

Zowel Leonora als Morales volgden het symposium en de workshops. Vooral de AI-trainingen van 27 juni l.l. Zij zijn auteurs en vertalers in en uit het Nederlands en kwamen in aanmerking voor vergoeding van de reis- en overnachtingskosten via de ontwikkelbeurs voor Literaire Vertalers.

Zij volgden ook de workshop rond het thema kunstmatige intelligentie en intelligente kunst en hun rol bij het vertalen van literaire werken. Hier zijn ook verkennende gesprekken gevoerd over grenzen en mogelijkheden van AI in vertaalde literatuur.

Morales stelt: ‘Het waren zeer de moeite waard en inspirerende dagen in Antwerpen. Een eyeopener vooral met betrekking tot wat je met AI op het gebied van schrijven en vooral vertalen kunt bewerkstelligen.  Ook voor onze stichting Beyond Kultura is het belangrijk om ‘feeling’ te houden met de ontwikkelingen in het vertalersvak. BKEF steekt heel veel energie in het vertalen van Caribisch georiënteerde literatuur in de 4 talen die wij op onze Dutch Caribbean eilanden zowat dagelijks gebruiken. Dat zijn de Engelse taal, het Nederlands, Papiamentu/o en steeds meer ook Spaans,‘ zegt ze.

De Literaire Vertaaldagen worden financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, het Nederlands Letterenfonds, Literatuur Vlaanderen, het Expertisecentrum Literair Vertalen, de Auteurs en de Auteursbond.

FUENTE: BEYOND KULTURA EVENTS FOUNDATION

ENGELS:

DUTCH CARIBBEAN VERTALERS BEZOEKEN LITERAIRE VERTAALDAGEN IN ANTWERPEN

Philipsburg,- Op 26 en 27 juni vonden de Literaire Vertaaldagen van het Nederlandse Letterenfonds plaats in Antwerpen, België. De organisatie was in handen van Literatuur Vlaanderen en het Nederlands Letterenfonds. Auteurs en vertalers Loekie Morales en June Leonora hebben een ontwikkelbeurs van het Letterenfonds ontvangen om deze dagen bij te wonen.

Deze Literaire Vertaaldagen vormen een jaarlijks tweedaags evenement voor het literair vertaalvak. Het biedt  een uitgelezen kans voor literair vertalers om te leren over nieuwe ontwikkelingen in het veld, kennis uit te wisselen en collega-vertalers uit diverse landen te ontmoeten. Al jaren vond het evenement in Nederland plaats. Voor het eerst is Antwerpen de gaststad. Twee dagen lang opende de Campus Opera van de Universiteit van Leuven de deuren voor een afwisselend programma van lezingen en workshops .

Het thema van deze editie is De stem van de vertaler. In een vertaalveld dat onder hoge druk staat en ingrijpende veranderingen ondergaat door kunstmatige intelligentie, is de stem van de literaire vertaler belangrijker dan ooit. Aandacht is besteed aan de uniciteit, kunst en invloed van de menselijke stem, zowel in letterlijke zin (de vertaler binnen de tekst) als in figuurlijke zin (de vertaler buiten de tekst).

Keynotesprekers Kate Briggs en Ton Naaijkens maakten voelbaar hoe die ongrijpbare stem van de vertaler klinkt. De stem van de vertaler werd in vele hoedanigheden de revue gepasseerd. Welke overeenkomsten en verschillen ervaren vertalers die ook auteur zijn tussen hun stem als vertaler en hun stem als auteur, en welke stemmen is het Nederlands rijk?

Er werd een pleidooi gehouden voor meerstemmigheid en dekoloniaal vertalen. Darnaast is er  aandacht gegeven aan een bijzondere opvoering van Anton Tsjechovs De Meeuw, waarin voor het eerst een gemengde cast van dove en horende toneelspelers een repertoiretekst speelde in Vlaamse Gebarentaal.

Auteurs en vertalers werden geïnterviewd over schrijven en vertalen. Een verkennend gesprek is gevoerd over grenzen en mogelijkheden van AI in vertaalde literatuur.

Ook is in een presentatie Vertaling als publieke ruimte aan participanten uitgenodigd om de stad als levend archief te beleven. Loop door steden en ontdek de talen van bewoners op muren, in parken e.d.  Je wordt verrast door de meerstemmigheid van vertaalgebaar en door het onderzoeken ervan.

‘Een betekenisvolle wijze om  ‘Vertaling te voelen’ over te brengen bij liedjes was de presentatie van een zanger die het liedje ‘Kleine Café aan de Haven‘ van Vader Abraham in het Nederlands en vervolgens in het Engels ten gehore bracht. Het publiek kon meezingen.  Zelfs bij het vertalen van liedjes moet rekening worden gehouden met het op de juiste wijze overbrengen van gevoel en betekenis. Ik zong uit de volle borst mee en genoot zichtbaar van deze presentatie,‘ vertelde Morales.

Er is op  26 juni ook door het Nederlands Letterenfonds een Vertaaltalent Prijs 2026  uitgereikt aan Chiara Nardo, een vertaler uit het Nederlands die al in de opbouw van het vertaaloeuvre blijk heeft gegeven van opvallend vertaaltalent en zich actief inzet voor het vertaalvak.  

Zowel Leonora als Morales volgden het symposium en de workshops. Vooral de AI-trainingen van 27 juni l.l. Zij zijn auteurs en vertalers in en uit het Nederlands en kwamen in aanmerking voor vergoeding van de reis- en overnachtingskosten via de ontwikkelbeurs voor Literaire Vertalers.

Zij volgden ook de workshop rond het thema kunstmatige intelligentie en intelligente kunst en hun rol bij het vertalen van literaire werken. Hier zijn ook verkennende gesprekken gevoerd over grenzen en mogelijkheden van AI in vertaalde literatuur.

Morales stelt: ‘Het waren zeer de moeite waard en inspirerende dagen in Antwerpen. Een eyeopener vooral met betrekking tot wat je met AI op het gebied van schrijven en vooral vertalen kunt bewerkstelligen.  Ook voor onze stichting Beyond Kultura is het belangrijk om ‘feeling’ te houden met de ontwikkelingen in het vertalersvak. BKEF steekt heel veel energie in het vertalen van Caribisch georiënteerde literatuur in de 4 talen die wij op onze Dutch Caribbean eilanden zowat dagelijks gebruiken. Dat zijn de Engelse taal, het Nederlands, Papiamentu/o en steeds meer ook Spaans,‘ zegt ze.

De Literaire Vertaaldagen worden financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, het Nederlands Letterenfonds, Literatuur Vlaanderen, het Expertisecentrum Literair Vertalen, de Auteurs en de Auteursbond.