in

BHRO TA DENUNSIÁ LEY ANTI-DISKRIMINASHON PA ISLANAN BES KOMO UN MANIPULASHON KOLONIAL DISFRASÁ KOMO IGUALDAT

Kralendijk,- Bonaire Human Rights Organization (BHRO) ta denunsiá e leynan nobo komo un akto kolonial disfrasá komo igualdat, ku su meta ta pa reforsa kontrol Hulandés y no pa protehá e derechonan di pueblo Boneriano.

Segun BHRO, e ley aki ta pone pueblo Boneriano bou di un otro struktura administrativo Hulandés mas, ku ta mina nan derecho kolektivo pa autodeterminashon i ta distrai atenshon di e kaso internashonal di derechonan humano di Boneiru bou di Karta di Nashonan Uni i ley internashonal.

“Kon bo por duna nos un ley kontra diskriminashon ora ku tur henter e sistema ku ta goberna nos, mes ta diskriminashon? Un otro reforma kolonial.”— James Finies, Fundado di BHRO

Base historiko: Perdida di Derechonan Desde 10-10-10 :

Na 10 di Òktober 2010 (10-10-10), e derechonan demokrátiko i poder polítiko di pueblo Boneriano a wordu kita ora ku Hulanda a aneksa e isla unilateralmente komo un “entidat públiko” di Hulanda. E status akí a wordu ankra den Konstitushon Hulandés na 2017, sin respetá e desishon di e pueblo Boneriano ku a rechaza e status impone den referéndum di 2015.

Ku aprobashon di e Ley Anti-Diskriminashon riba 7 di Òktober 2025, Hulanda a bolbe suprimi e derechonan di Boneiru bou di un sistema Hulandés, poniendo e derechonan individual bou di un institushon finansá, dirigi, i kontrolá pa gobièrnu Hulandés—sin ningun supervishon internashonal.

Un Ley Hulandés den man di Hulandés

Mientras Hulanda ta presentá e ley aki komo progreso, BHRO ta afirmá ku e ta un ley impone pa kontrolá pueblo Boneriano.

E ley lo wordu implementá i supervisá pa e Institushon Hulandes pa Derechonan Humano (College voor de Rechten van de Mens)—un institushon ku su base na Hulanda i finansá pa gobièrnu Hulandés—lo ke ta sigura ku desishonan tokante Boneiru ta wordu tuma 8,000 kilométer lew, na Den Haag.

BHRO a nota tambe ku su delegashon tabata presente na Geneva durante seshonnan di derechonan humano di Nashonan Uni kaminda e presidente di e mesun instituto Hulandés, sr Rick Lawson, tabata presente — resaltando e manera ku Hulanda ta sigui maneha I kontrolá su imágen internashonal mientrastantu evitando pa duna kuenta pa su prátikanan kolonial.

Segun BHRO, e ley ta kontradisé prinsipionan di igualdat i autodeterminashon, pasobra ta evalua kasonan di diskriminashon segun kriterio legal Hulandés i no segun standarnan di derechonan humano internashonal. E lei no ta protehá Boneriano komo un pueblo distinto ku derechonan kolektivo; igualdat real no por wordu regula pa un poder kolonial, i un gobièrnu ku ta negando autodeterminashon no por pretende I tin kredibilidat di ta kontra diskriminashon.

Konteksto Históriko:

James Finies, fundado di e moveshon di sosiedat sivil i di derechonan humano Nos Ke Boneiru Bek , ku a presentá un keho na mekanismonan di derechonan humano di Nashonan Uni na Geneva na 2012, a bira un bos importante pa e derecho di autodeterminashon di Boneiru. E mesun aña, gobièrnu Hulandés a krea tambe e Institushon di Derechonan Humano.

Ironikamente, aña 2014 a marka tanto e kuminsamentu di e protesta históriko di James Finies—ku a dura mas di 200 dia dilanti di e ofisina di gobièrnu di Boneiru, eksigiendo un referéndum i respet pa e derecho di autodeterminashon— tambe ta e mesun aña ku e Institushon di Derechonan Humano di Hulanda a hanja akreditashon di Nashonan Uni pa partisipá den e seshonan di Konseho di Derechonan Humano I otro mekansimonan i otro organismonan di supervishon di Nashonan Uni.

BHRO ta un organisashon di derechonan humano independiente, ku no ta responsabilsa su mes na gobièrnu Hulandés sino na normanan internashonal. BHRO ta opera sin finansia ni supervishon di estado Hulandés i tin akreditashon pa partisipá den mekanismonan di supervishon di Konseho di derechonan humano di Nashonan Uni.

Na e 78 Seshon di e Komité di Nashonan Uni di Derechonan Ekónomiko, Sosial i Kultural na Geneva (17 di sèptèmber 2025), BHRO a kuestiona Hulanda tokante impone leynan imoral i e supreshon di derechonan edukativo, lingüístiko, ekónomiko, sosial i kultural riba Boneiru—sin respetá e kreensianan religioso i kultural ni e derecho di autodeterminashon di e isla. E delegashon Hulandés no por a duna un kontesta sustansial i a wordu duna un periodo di tempu pa respondé.

E Ley nobo kontra Diskriminashon a wordu deliberadamente krea pa engaña komunidat internashonal i ta duna aparensia di hustisia, mientras e inhustisia fundamental — e relashon kolonial — ta keda intakto. E ley ta trata solamente derechonan individual bou di kontrol Hulandés, no e derechonan kolektivo di Boneirianonan komo un pueblo segun ley internashonal.

BHRO lo sigui su lucha, hasi yamada na Nashonan Uni, CARICOM i komunidat global di derechonan humano pa mira mas aya di e retorika Hulandés i eksaminá e diskriminashon sistemátiko ku ta eksistí den e gobernashon di Boneiru i e Islanan Karibe Hulandés.

FUENTE: BONAIRE HUMAN RIGHTS ORGANIZATION

Written by Redakshon

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

GIPHY App Key not set. Please check settings

PETISHON PA PÈRMIT I NOTIFIKASHON DI AKTIVIDAT DEN LUNA DI DESÈMBER I YANÜARI

A ENKONTRA KURPA TA DRIF DEN LAMAN.