H’EI TRAHADÓ, LANTA ARIBA I KONOSÉ BO DERECHO.
E pregunta ei mi a haña despues di a presensiá e obra “ E Eksperensia di Martes Katalina Janga”.
Na 1834, Martes di Katalina Janga a dirigí un lantamentu na Boneiru kontra kondishonnan laboral pésimo den e saliñanan di salu. Katibunan mester a traha oranan largu den un kalor inmenso bou di bombanan violento. Bou di liderato di Martes, nan a para trabou i eksigi TRATO IGUAL. E paro di trabou a dura mas o ménos un siman i a marka un momento históriko di Boneiru. Ta rekordá su akshonnan balente i di kurashi komo e símbolo di e lucha kontra inhustisia. Historia ta testimonio bibu di loke e pueblo sklavisá a pasa aden. E ta mustra kon a trapa e dignidat humano, maltratando, abusando i eksplotando e trahadó violentemente ku solo un meta, enrikesé e doño di e plantashi o den e kaso aki e doño di e saliña di salu. Ironia ?, Koinsindensia? Òf un yamada di historia pa nos no lubidá. Na momento ku e publikashon aki ta riba medianan sosial pa tur hende por lesa, e sindikato AFBW ta den negosashon ku Cargill pa un CAO nobo. I kiko ta negoshando? Korekto Kondishonnan i sirkumstansianan Laboral pa garantisá ku e dignidat di e trahadó i su famia ta keda balorá manera Martes a bisa e hues: Si husgami mes lo ta solamente i únikamente pasobra mi a sali na defensa di e DIGNIDAT DI HENDE. I si esei ta kastigabel lo mi tuma mi kastigu ku honor i orguyo, pero sigui soportá humiyashon, sigui soportá deskriminashon i sigui soportá desigualdat, hamas.
E mensahe ku Martes Katalina Janga a manda den universo i ku a transendé tempu ta ku DIGNIDAT humano, dignidat di e hende ta mará inkebrantabel na dos prinsipio fundamental, esta LIBERTAT i IGUALDAT. No por separá nan for di otro. I ku nos ta liber riba papel i liber fisikamente ta un echo for di 1 di yüli 1863. Ei a kibra e kadenanan ku tabatin nos mará na man ku pia. A habri e era nobo ku nos por a skohe libremente. E promé similaridat entre e lucha di Martes Katalina Janga i Sindikalismo. E trahadó ta liber pa skohe entre organisá su mes den un sindikato òf ku e ta hiba su lucha su so. Lucha di un hende ta fuerte; Lucha di dos hende ta mas fuerte i lucha di nos tur huntu lo ta un forsa ku no por kibra ni para. Martes Katalina a lucha tambe pa Igualdat. Ku seramentu di CAO den kualkier kompania esei ta e kaso, pasobra e kondishonnan laboral ta konta pa tur trahadó igual. No tin ni mag di tin deskriminashon ni desigualdat den kondishonnan i sirkumstansianan laboral.
I pa e igualdat aki sindikalismo a drenta un lucha aun mas fuerte. P’esei sindikalismo ta lucha pa 36 ora di trabou, no pa mas sèn, sino pa protehá i balorá e HENDE tras di e kada trabou. No pa ménos ora sin mas, sino pa mas protekshon di e salú di e trahadó i duné mas tempu pa ta huntu ku su famia. Petina Winklaar den sala di Passanghran a formulá e dignidat di e Hende dirigiendo su mes na nos representantenan ku bos kla i konvinsente: “ Kon mi por ta pidiendo Ulanda pa trata nos igual, si mi propio hendenan no ta tratando nos igual; Kon mi por ta bringa kontra desigualdat pafó, si na kas mes nos ta hasi distinkshon; kon por ta ku mi ta sinti deskriminashon na mi propio kas, mi dushi Boneiru”. Nos komo sindikalismo lo no bira lomba pa e lucha di Martes Katalina Janga, nos lo karga e bandera di Libertat i Igualdat ku orguyo i honor i lo defendé esaki hasta si tin ku paga karu p’e.
FUENTE: NORWIN NÒCHI WILLEM, KONSEHERO USIBO



GIPHY App Key not set. Please check settings