in

SINT EUSTATIUS: E HISTORIA DI STATIA KU HENTER REINO MESTER KONOSÉ


Oranjestad, – Na 1776, Fort Oranje a kontestá e saludo di e barku merikano Andrew Doria. Ku esei, Statia a bira parti di e historia di independensia merikano. E aña akí, riba Statia Day, e isla a konmemorá 250 aña di e First Salute. Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut a kontribuí na e programa durante siman ku e meta pa konmemorá e pasado di sklabitut, uni e komunidatnan dentro di Reino i pasa historia pa generashonnan mas hóben.

Riba kada un di e seis islanan karibense i na Hulanda, e pasado di sklabitut ta sigui tin su efekto na su propio manera. Statia Day i e aktividatnan pa bai topa e dia ta duna espasio pa para ketu na e historia ei. Tambe e ta duna espasio pa honra e hendenan ku a biba den sklabitut i ku a resistí kontra esaki.

E Komité a kontribuí finansieramente na entiero dinobo di e 69 antepasadonan di Golden Rock i a yuda partnernan lokal ku e preparashonnan. Durante Statia Week, otro proyektonan di e Komité tambe ta haña atenshon, for di markashon na santana te un eksposishon permanente ku ta reuní e historia di e seis islanan karibense. Ta sali un buki pa mucha tokante e revolushon di 1848, ta revelá un mural na honor di Thomas Dupersoy i ta habri e promé porta chikitu di Anansi na Statia.

Un lugá di sosiegu digno pa e antepasadonan di Golden Rock

Riba 13 di novèmber, e antepasadonan di Golden Rock ta haña nan último lugá di sosiegu na Statia. Na 2021, durante e ekspanshon di aeropuerto F.D. Roosevelt, a haña e restunan di 69 hende ku nan a sklabisá den un santana den un plantashi di siglo diesocho. Desendientenan ku nan derecho a insistí riba un entiero dinobo digno i tambe riba bos den e desishonnan tokante investigashon di e restunan di nan antepasadonan. Sinku aña despues di e hañasgo, a invitá desendiente-, famia- i otro habitantenan na e konmemorashon públiko, pa huntu para ketu na e bida di e antepasadonan i nan lugá den e historia di Statia.

Djabièrnè mainta a entregá e kahanan ofisialmente. Despues, e seremonia a pasa den kayanan ku a keda dòrná na kòrá i blanku. E ruta a pasa na varios sitio históriko, entre nan e anterior plantashi Golden Rock, i a terminá na e santana nobo na Princess Estate, tras di Old Church Cemetery. Músika tradishonal a kompañá e re-entiero. A pronunsiá e nòmbernan di e antepasadonan na bos haltu, i esnan presente a tuma momentonan di silensio i reflekshon.

Segun Paulo Martina, direktor general di e organisashon di trabou di e Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut: “E antepasadonan aki tabata parti di un komunidat ku su historia ta sigui biba na Statia. Durante nan bida, a kita nan libertat for di nan. Ku e entiero dinobo aki, nan ta haña un lugá di sosiegu digno i komunidat por konmemorá nan ku honor. Pa e motibu ei Komité di Konmemorashon ta haña ku ta importante pa sostené e komunidat di desendientenan i e partnernan lokal ora di trese e antepasadonan bèk na nan último lugá di sosiegu”.

Statia Cultural Heritage Implementation Committee i St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance ta organisá e seremonia huntu ku partnernan lokal. Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut a kontribuí ku 50.000 dòler merikano na e entiero dinobo aki i huntu ku Alliance i gobièrnu insular a yuda tambe ku e preparashonnan. E organisadónan a invitá Astrid Elburg, presidente di e Komité di Konmemorashon, pa hiba un diskurso durante di e seremonia.

Sitionan pa konmemorá, historianan pa sigui konta otro
Riba 14 di novèmber, na Fort Amsterdam, ta revelá 4 markashon na santananan di hende ku nan a sklabisá. Nan ta parti di un seri di 15 ku e Komité a finansiá na Statia. E markashonnan ta hasi e santananan rekonosibel komo sitio di konmemorashon. Via un kódigo QR, habitante- i bishitantenan por siña mas tokante e historia di kada sitio.

Riba mesun dia, na ofisina di e Komité na Statia, tin presentashon di e buki pa mucha Courage on Golden Rock. Outor Joselyne Arnell i ilustradó Milkaya Laijah ta konta e historia di Thomas Dupersoy i e komunidat ku a lanta kontra sklabitut riba 12 di yüni 1848. Tur hóben na Statia ta risibí un ehemplar. E buki lo ta disponibel tambe den bibliotekanan den henter Reino. Un dia despues, e historia di Dupersoy ta haña un lugá den e kayanan di Statia ku revelashon di un mural di e artista Jhomar Loaiza. E Komité a tuma e inisiativa pa e mural i a finansi’é kompletamente.

Portanan chikitu. Historianan grandi.
Durante e siman, e isla a revelá e promé porta chikitu di The Doors of Anansi, un proyekto di e Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut pa henter Reino. Esun ku habri e porta chikitu i skèn e kódigo QR, ta tende e trikinan inteligente di Anansi kontá den un idioma lokal, pa un bos ku esun ku ta skucha kisas lo rekonosé. Den e lunanan ku ta bini, mas porta chikitu ta sigui. Tin 60 planiá riba e seis islanan karibense i otro 60 na Hulanda, kada un ku su mes diseño i historia.

E Komité a skohe Anansi pa motibu ku su kuentanan ta pasa di generashon pa generashon riba tur seis isla. Kada isla tin su mes vershon i kada generashon ta wak su trikinan di un otro manera.

E historia di seis isla ta bini huntu
Riba 12 di novèmber, e mangasina di pòlbu bieu banda di e museo na Fort Oranje tambe a habri komo espasio di eksposishon. E eksposishon ta konta di e hendenan ku nan a sklabisá ku mester a transportá pòlbu i ku a kore riesgo di kandela i eksploshon. Na 1721, un ordenansa lokal a obligá e hendenan ku nan a sklabisá pa yuda ku restourashon di e fòrti. Na e mesun lugá kaminda Statia ta konmemorá e First Salute, bishitantenan por mira tambe kon e defensa di e isla tabata dependé di labor fòrsá. 

Den e Fort Oranje Museum nobo, e perspektiva di e hendenan ku nan a sklabisá ta sentral den e historia di Statia. E Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut a finansiá e piso abou, kaminda un eksposishon permanente ta reuní e historia di sklabitut di e seis islanan karibense. Asina e historia ei ta haña un lugá permanente na Statia. Bishitantenan for di Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba i Sint Maarten por deskubrí einan kiko e historia di nan propio isla tin den komun ku esun di Statia i kon e eksperensianan tabata diferente pa kada isla. E museo a habri ofisialmente riba 16 di novèmber, Statia Day.

E Komité ta hiba e konmemorashon mas leu
E siman aki, Paulo Martina, direktor general di e organisashon di trabou di e Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut i presidente Astrid Elburg, huntu ku diferente miembro di direktiva i empleado di e organisashon di trabou, ta asistí na e aktividatnan na Sint Eustatius. Na e stènt di informashon di e Komité, bishitantenan por hasi nan preguntanan i haña informashon tokante e trabou di e Komité.

E Komité di Konmemorashon Pasado di Sklabitut ta orguyoso di por a honra e antepasadonan huntu ku e habitantenan di Statia i di kompartí e historia di e isla ku resto di Reino. E Komité lo sigui traha pa Statia haña e rekonosementu ku e meresé i pa e pasado di sklabitut haña un lugá permanente den e konmemorashonnan públiko den henter Reino.

FUENTE: KOMITE DI KOMEMORASHON PASADO DI SKLABITUT/LIVE99FM

NEDERLAND:

HET VERHAAL VAN STATIA DAT HET HELE KONINKRIJK ZOU MOETEN KENNEN

ORANJESTAD,- Toen Fort Oranje in 1776 het saluut van het Amerikaanse schip Andrew Doria beantwoordde, kreeg Statia een plek in de geschiedenis van de Amerikaanse onafhankelijkheid. Op Statia Day stond het eiland stil bij de 250ste verjaardag van die gebeurtenis, bekend als de First Salute. Het Herdenkingscomité Slavernijverleden droeg bij aan het programma in de aanloop naar Statia Day. Daarmee gaf het comité invulling aan zijn missie om het slavernijverleden te herdenken, gemeenschappen binnen het Koninkrijk met elkaar te verbinden en deze geschiedenis door te geven aan jongere generaties.

De gevolgen van de slavernij zijn op elk van de zes Caribische eilanden en in Nederland nog altijd op verschillende manieren voelbaar. Statia Day en de andere activiteiten in die week boden gelegenheid om stil te staan bij die gedeelde geschiedenis en eer te betuigen aan de mensen die onder slavernij leefden en zich ertegen verzetten. Het comité bood financiële en praktische steun bij de herbegrafenis van de 69 Golden Rock-voorouders. Het droeg ook bij aan de markering van begraafplaatsen, een kinderboek over de opstand van 1848, een muurschildering ter ere van Thomas Dupersoy, de onthulling van het eerste Anansi-deurtje en een permanente tentoonstelling die de geschiedenissen van de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk met elkaar verbindt.

Eerbetoon aan de Golden Rock-voorouders
Op 13 november werden de Golden Rock-voorouders op Statia eervol herbegraven.  Hun stoffelijke resten waren in 2021 aangetroffen bij archeologisch onderzoek in verband met de uitbreiding van F.D. Roosevelt Airport. Het ging om 69 tot slaaf gemaakte mensen die op een achttiende-eeuwse plantagebegraafplaats waren begraven. Voor de archeologen was dit een belangrijke historische vondst. Bij de nazaten leidde de ontdekking tot verdriet en vragen over de omgang met de stoffelijke resten van hun voorouders. Zij pleitten voor een waardige herbegrafenis en vroegen om inspraak bij beslissingen over onderzoek naar hun voorouders. 

Vrijdagochtend werden de kisten formeel overgedragen. Daarna trok een plechtige stoet door straten die in rood en wit waren versierd. De route voerde langs historische plekken, waaronder de voormalige plantage Golden Rock, en eindigde bij de nieuwe begraafplaats op Princess Estate, achter de Old Church Cemetery. Tijdens de herbegrafenis klonk traditionele muziek. De namen van voorouders werden hardop uitgesproken en de aanwezigen namen momenten van stilte en bezinning in acht.

Het Statia Cultural Heritage Implementation Committee en de St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance organiseerden de ceremonie samen met lokale partners. Het Herdenkingscomité Slavernijverleden droeg 50.000 Amerikaanse dollar bij aan de herbegrafenis en hielp de Alliance en het eilandbestuur bij de voorbereidingen.

‘Deze voorouders maakten deel uit van een gemeenschap waarvan de geschiedenis op Statia voortleeft. Tijdens hun leven werd hun de vrijheid ontzegd. Met deze herbegrafenis krijgen zij een waardige rustplaats en kan de gemeenschap hun nagedachtenis eren. Daarom vindt het Herdenkingscomité Slavernijverleden het belangrijk om de nazaten en lokale partners te steunen bij het begeleiden van de voorouders naar hun laatste rustplaats,’ aldus Paulo Martina, algemeen directeur van de werkorganisatie van het Herdenkingscomité Slavernijverleden.

Het is de bedoeling dat de begraafplaats deel gaat uitmaken van een herdenkingspark waar inwoners en toekomstige generaties hun voorouders kunnen eren, stil kunnen staan bij het verleden en meer kunnen leren over de geschiedenis van het eiland. Voor het comité vormde de herbegrafenis een stap naar meer erkenning van het slavernijverleden van Statia en meer zeggenschap voor nazaten bij beslissingen over hun geschiedenis en cultureel erfgoed.

Plekken en mensen die Statia herdenkt
Het comité financierde vijftien markeringen voor begraafplaatsen van tot slaaf gemaakte mensen, verspreid over Statia. Op 14 november werden vier van die markeringen onthuld bij Fort Amsterdam. Elke markering wijst een herdenkingsplek aan en bevat een QR-code waarmee inwoners en bezoekers meer te weten kunnen komen over de geschiedenis van die plek.

Diezelfde dag presenteerde het comité op zijn kantoor op Statia het kinderboek Courage on Golden Rock. Het boek, geschreven door Joselyne Arnell en geïllustreerd door Milkaya Laijah, vertelt het verhaal van Thomas Dupersoy en de gemeenschap die op 12 juni 1848 in opstand kwam tegen de slavernij. Alle jongeren op het eiland krijgen een exemplaar. Het boek zal tevens beschikbaar zijn in bibliotheken in het hele Koninkrijk. De volgende dag kreeg het verhaal van Dupersoy een plek in de openbare ruimte met een muurschildering van kunstenaar Jhomar Loaiza. Het comité nam het initiatief voor de muurschildering en financierde die volledig.

Kleine deurtjes. Grote verhalen.
Op Statia werd ook het eerste deurtje van The Doors of Anansi onthuld, een project dat het Herdenkingscomité Slavernijverleden voor het hele Koninkrijk heeft ontwikkeld. Wie het deurtje opent en de QR-code scant, hoort een verhaal over Anansi’s slimme streken, verteld in een lokale taal en misschien wel door een stem die je herkent. Het project krijgt de komende maanden een vervolg. Er zijn zestig deurtjes gepland op de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk en nog eens zestig in Nederland. Elk deurtje heeft een eigen ontwerp en een verhaal om naar te luisteren.

Het comité koos voor Anansi omdat zijn verhalen op alle zes de eilanden steeds opnieuw worden verteld. De kijk op de streken van Anansi verschilt per eiland en generatie.

De geschiedenis van zes eilanden verbonden
Op 12 november ging het voormalige kruitmagazijn naast het museum bij Fort Oranje open als tentoonstellingsruimte. De tentoonstelling vertelt het verhaal van tot slaaf gemaakte mensen die gedwongen werden buskruit te dragen en daarbij het risico liepen op brand en explosies. Al in 1721 bepaalde een lokale verordening dat tot slaaf gemaakte mensen moesten meehelpen aan het herstel van Fort Oranje. Op de plek waar Statia de First Salute herdenkt, kunnen bezoekers nu ook zien hoe de verdediging van het eiland steunde op gedwongen arbeid.


Op 16 november, Statia Day, ging het nieuwe Fort Oranje Museum officieel open. Het Herdenkingscomité Slavernijverleden financierde de begane grond, waar een permanente tentoonstelling te zien is over slavernij op de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk. Het museum vertelt de geschiedenis van Statia vanuit het perspectief van tot slaaf gemaakte mensen. De tentoonstelling geeft die geschiedenis een blijvende plek op Statia. Bezoekers uit Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba en Sint Maarten kunnen er ontdekken wat de geschiedenis van hun eigen eiland met die van Statia verbindt en hoe de ervaringen per eiland verschillen.

Het comité zet zich in voor herdenking in het hele Koninkrijk
Paulo Martina, algemeen directeur van de werkorganisatie van het Herdenkingscomité Slavernijverleden, en Astrid Elburg, voorzitter van het Herdenkingscomité, woonden samen met bestuursleden en medewerkers verschillende activiteiten op Statia bij.

Het Herdenkingscomité Slavernijverleden kijkt met trots terug op de samenwerking met de inwoners van Statia, die hun voorouders eerden en de geschiedenis van het eiland met de rest van het Koninkrijk deelden. Het comité blijft zich inzetten voor de erkenning die de geschiedenis van Statia verdient en voor een blijvende plek voor het slavernijverleden in de publieke herdenking in het hele Koninkrijk.

Written by Redakshon

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

GIPHY App Key not set. Please check settings

BHM TA RISIBÍ KUENTA ANUAL 2025 DI TCB

ORCO BANK TA KONEKTÁ KU EMPRESARIONAN NA FUTURE-FORWARD ENTREPRENEURSHIP MARKET 2026