AKTUALISASHON TOKANTE MALESANAN INFEKSIOSO DEN Q3 2026

Kralendijk – Henter aña, GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta vigilá kua malesa kontagioso tin na nos isla. Kada kuartal nos ta duna un aktualisashon kòrtiku. Asina tur hende ta keda na haltura di loke ta sosodé i kiko bo mes por hasi pa keda salú.

Barku

Mundialmente, tur barku mester yena un deklarashon di salú promé ku nan drenta haf. Riba esaki ta indiká si tin hende malu na bordo. Sin tin hende ku un malesa kontagioso na bordo, ta informá GGD Bonaire / Salubridat Públiko. GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta evaluá e situashon i si ta nesesario duna e barku konseho.

Personanan ku na e momentu ei tin un malesa kontagioso, no por baha. Segun lei internashonal, en prinsipio un barku por mara. Solamente den situashonnan eksepshonal, por ehèmpel ora tin hopi hende malu na bordo òf tin un malesa kontagioso hopi grave, por disidí ku ningun hende no ta desembarká. Pero den práktika kasi nunka esaki no ta sosodé.

Den e di tres kuartal di 2026 (Q3), GGD Bonaire / Salubridat Públiko a risibí deklarashon di salú di 24 barku (krusero). Esaki tabata ménos ku den Q2 (39) i Q1 (83). E kantidat di hende malu na bordo tabata bou den mayoria barku krusero. Afortunadamente na yüli, ougùstùs i sèptèmber (Q3) tampoko no tabatin brote importante riba barku (krusero) den e region karibense.

Síntomanan di grip & fèrkout

E kantidat di hende ku den Q3 a bai dòkter di kas ku síntoma di grip òf fèrkout, tabata mas abou ku den mesun periodo na 2021-2025. Ta posibel ku ménos hende ta bai nan dòkter di kas ku e síntomanan akí, loke ta duna un bista leve di e aña akí. Na laboratorionan nos a mira debésenkuando den Q3 e vírùs di Rhino/Enterovirus (un vírùs di fèrkout) i SARS-CoV-2 (COVID-19). Pero e kantidatnan ei tabata abou.

Na Boneiru nos no ta mira Influenza. Pa algun siman kaba, na Aruba tin Influenza (lesa aki mas). Na Hulanda Europeo no tin un epidemia di grip ainda (Echo i sifra grip | RIVM).

Fin di òktober ta ofresé e bakuna kontra grip i e bakunashon buster kontra COVID-19 na Boneiru. Esaki ta un kolaborashon entre GGD Bonaire / Salubridat Públiko i e ofisinanan di dòkter di kas. Personanan di 60 aña i mas ta risibí pa esaki un karta di invitashon personal. Ademas ta dediká atenshon via medionan sosial i prensa lokal na e kampaña di bakunashon.

Ora di konsulta salú seksual

E ora di konsulta pa salú seksual di GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta eksistí for di òktober 2025. E ora di konsulta akí ta pa tur hende ku tin pregunta tokante amor, sèks, relashon, antikonsepshon òf mst (malesanan seksualmente transmití). E ora di konsulta ta komplementá e kuido eksistente na Boneiru.

Den Q3 enfermeranan a mira 44 kliente di kua a tèst 39 pa mst. Esaki ta ménos kliente ku den Q2 (53 kliente, di kua a tèst 45), pero mas ku den Q1 (31 kliente, di kua a tèst 27). Na tur a tèst e aña akí 110 kliente, di kua 22 kliente tabatin klamidia, 12 kliente drep i 1 kliente sífilis.

Malesanan transmití pa sangura

Den e lunanan yüli te ku sèptèmber (Q3), poko hende a bai dòkter di kas ku síntomanan di malesa transmití pa sangura, manera dengue òf chikungunya. E último lunanan tabatin solamente algun kaso di dengue.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta pidi tur hende pa paga bon tinu riba posibel kriadero di sangura rònt di nan kas. Na Boneiru, sangura por transmití tambe otro malesa ku no ta dengue, manera chikungunya.

Ultimo tempu a registrá brote di chikungunya na vários pais den region: Guyana Franses, Nicaragua, Brazil, Costa Rica i Guadeloupe. For di basta tempu Cuba tin un brote di malesa transmití pa sangura; ademas di chikungunya, e pais tin hopi kaso di dengue tambe. Tambe na Florida, Costa Rica (DENV-1 I DENV-3), El Salvador i Peru, ta registrá e último periodo hopi kaso (lokal) di dengue.

Konsulta pa biahero

Ultimo tempu na vários pais tin brote di sarampi: na Estadonan UnÍ (New York & Pennsylvania), Perú, Mexico, Guatemala, Honduras, Belize, i Suráfrika. GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta sigui e situashon den region di aserka. Muchanan na Boneiru ta haña via e programa di bakunashon di Reino, un bakuna kontra sarampi (kachete, sarampi, rubèla). Ta rekomendá bakunashon na biaheronan ku a nase for di 1965 i ku no a yega di haña sarampi òf nunka no a bakuná kontra sarampi. Ta rekomendá bakunashon tambe pa muchanan mas bieu ku 6 luna ku no a haña ainda e bakuna kontra kachete, sarampi i rubèla segun e programa di bakunashon di Reino.

Pa motibu di e brotenan den region i e periodonan di fakansi benidero, GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta bolbe rekordá tur hende riba e konsulta pa biahero. Biaheronan por protehá nan mes kontra esaki reglando na tempu konseho di biahe òf bakunashon via GGD Bonaire / Salubridat Públiko.

Den Q3, GGD Bonaire / Salubridat Públiko a mira 178 biahero durante konsultanan, kompará ku 124 biahero den Q1 i 201 biahero den Q2. Den lunanan yüli, ougùstùs i sèptèmber tabata trata prinsipalmente di biaheronan pa Colombia, Brazil, Vietnam, Kòrsou i Panama. Mayoria biahero a risibí un bakuna kontra kentura hel, hepatítis A òf otro malesa kontagioso.

Pa mas informashon i pa traha un sita pa e konsulta, yama (+599) 715 5324 òf meil IZB@bonairegov.com.

Doló di barika

Den Q3 hopi hende a bai dòkter di kas ku doló di barika, meskos ku den e lunanan anterior. For di fin di ougùstùs, e kantidat di pashènt ku ta bai dòkter di kas ta mas ku e nivel sperá pa e periodo akí di aña.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta konsehá tur hende pa pone atenshon na bon higiena ora ta prepará kuminda i kome. Bon higiena i siguridat di kuminda ta redusí e chèns pa haña doló di barika. Tambe despues di kontakto ku bestia, bon higiena di man ta importante pa redusí e riesgo di vários infekshon.

FUENTE: OLB/LIVE99FM

NEDERLAND:

Q3 2026 UPDATE INFECTIEZIEKTEN

Kralendijk – GGD Bonaire / Salubridat Públiko houdt het hele jaar door in de gaten welke infectieziekten er op ons eiland voorkomen. Elk kwartaal geven we een korte update. Zo blijft iedereen op de hoogte van wat er gebeurt en wat u zelf kunt doen om gezond te blijven.

Schepen

Over de hele wereld moet elk schip, voordat het in een haven aankomt, een gezondheidsverklaring invullen. Hierop staat of er zieke mensen aan boord zijn. Als er mensen met een besmettelijke ziekte aan boord zijn, wordt GGD Bonaire / Salubridat Públiko geïnformeerd. GGD Bonaire / Salubridat Públiko bekijkt dan de situatie en geeft het schip eventueel advies.

Personen die op dat moment een infectieziekte hebben, mogen niet van boord. Volgens de internationale regelgeving mag een schip in principe wel aanmeren. Alleen in uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld wanneer er veel zieken aan boord zijn of sprake is van een zeer ernstige infectieziekte, kan worden besloten dat niemand van boord mag. Maar dit komt in de praktijk bijna nooit voor.

In het derde kwartaal van 2026 (Q3) heeft GGD Bonaire / Salubridat Públiko van 24 (cruise)schepen gezondheidsverklaringen ontvangen. Dit waren er minder dan in Q2 (39) en Q1 (83). Het aantal zieken aan boord was bij de meeste cruiseschepen laag. Ook in de Caribische regio waren in juli, augustus en september (Q3) gelukkig geen bijzondere uitbraken op (cruise)schepen.

Griep & verkoudheidsklachten

Het aantal mensen dat in Q3 met griep- of verkoudheidsklachten naar de huisarts ging, was lager dan in dezelfde periode in 2021-2025. Mogelijk gaan minder mensen met deze klachten naar hun huisarts, waardoor het beeld dit jaar mild uitvalt. Vanuit de laboratoriums zagen we in Q3 af en toe Rhino/Enterovirus (een verkoudheidsvirus) en SARS-CoV-2 (COVID-19) rondgaan. Maar de aantallen waren laag.

We zien op Bonaire nog geen Influenza. Op Aruba gaat al enkele weken Influenza rond (lees hier meer). In Europees Nederland is er nog geen griepepidemie (Feiten en cijfers griep | RIVM).

Eind oktober worden de griepvaccinatie en de COVID-19-boostervaccinatie aangeboden op Bonaire. Dit is een samenwerking tussen de GGD Bonaire / Salubridat Públiko en de huisartsenpraktijken. Personen van 60 jaar en ouder ontvangen hiervoor vooraf een persoonlijke uitnodigingsbrief. Daarnaast wordt via sociale media en de lokale nieuwsmedia aandacht besteed aan de vaccinatiecampagne.

Spreekuur seksuele gezondheid

Het spreekuur seksuele gezondheid van GGD Bonaire / Salubridat Públiko bestaat sinds oktober 2025. Dit spreekuur is er voor iedereen met vragen over liefde, seks, relaties, anticonceptie of soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Het spreekuur is een aanvulling op de bestaande zorg op Bonaire.  

In Q3 hebben de verpleegkundigen 44 cliënten gezien waarvan 39 getest zijn op soa’s. Dit zijn minder cliënten dan in Q2 (53 cliënten, van wie 45 getest) maar meer dan in Q1 (31 cliënten, van wie 27 getest). In totaal zijn er dit jaar 110 cliënten getest, waarvan 22 cliënten chlamydia hadden, 12 cliënten gonorroe en 1 cliënt lues.

Muggenziektes

In de maanden juli tot en met september (Q3) gingen weinig mensen met klachten van een muggenziekte, zoals dengue of chikungunya, naar de huisarts. Er zijn de afgelopen maanden slechts enkele gevallen van dengue geweest.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko vraagt iedereen om goed op te letten op mogelijke broedplaatsen van muggen rond hun huis. Muggen op Bonaire kunnen namelijk ook andere ziektes overbrengen dan dengue, zoals chikungunya.

In verschillende landen in de regio zijn de afgelopen tijd uitbraken van chikungunya gemeld: Frans Guyana, Nicaragua, Brazilië, Costa Rica en Guadeloupe. In Cuba is  al langer een uitbraak van muggenziekten; naast chikungunya heeft het land ook te maken met veel dengue-gevallen. Ook in Florida, Costa Rica (DENV-1 EN DENV-3), El Salvador en Peru worden de afgelopen periode veel (lokale) dengue-gevallen gemeld.

Spreekuren reizigers

In verschillende landen zijn de afgelopen tijd uitbraken van mazelen: in de VS (New York & Pennsylvania), Peru, Mexico, Guatemala, Honduras, Belize, en in Zuid-Afrika. GGD Bonaire / Salubridat Públiko houdt de situatie in de omgeving goed in de gaten. Kinderen op Bonaire ontvangen via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) een vaccinatie tegen mazelen (BMR). Vaccinatie wordt aanbevolen aan reizigers die vanaf 1965 zijn geboren en die geen mazelen hebben doorgemaakt óf nooit tegen mazelen zijn gevaccineerd. Vaccinatie wordt ook aanbevolen aan kinderen ouder dan 6 maanden die nog geen BMR-vaccinatie volgens het Rijksvaccinatieprogramma hebben ontvangen.

Vanwege de uitbraken in de regio en aankomende vakantieperiodes, brengt GGD Bonaire / Salubridat Públiko de reizigersspreekuren graag opnieuw onder de aandacht. Reizigers kunnen zich hiertegen beschermen door op tijd reisadviezen of vaccinaties te regelen via GGD Bonaire / Salubridat Públiko.

In Q3 heeft GGD Bonaire / Salubridat Públiko tijdens de spreekuren 178 reizigers gezien, vergeleken met 124 reizigers in Q1 en 201 reizigers in Q2. In de maanden juli, augustus en september ging het met name om reizigers naar Colombia, Brazilië, Vietnam, Curaçao en Panama. De meeste reizigers ontvangen hierbij een vaccinatie tegen gele koorts, hepatitis A of andere infectieziekten.

Voor meer informatie en om een afspraak te maken voor het spreekuur, bel met (+599) 715 5324 of mail naar IZB@bonairegov.com.

Buikklachten

In Q3 gingen veel mensen met buikklachten naar de huisarts, net als in de maanden daarvoor. Sinds eind augustus ligt het aantal patiënten dat naar de huisarts gaat boven het verwachte niveau voor deze periode van het jaar.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko adviseert iedereen om goede hygiëne toe te passen bij het bereiden en eten van gerechten. Goede hygiëne en voedselveiligheid verkleinen de kans op buikklachten. Ook na contact met dieren is goede handhygiëne belangrijk om de kans op verschillende infecties te verkleinen.