AKTUALISASHON TOKANTE MALESANAN INFEKSIOSO DEN Q2 2026

Kralendijk – GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta vigilá henter aña kua malesanan infeksioso tin riba nos isla. Kada trimèster nos ta duna un aktualisashon kòrtiku. Asina tur hende ta keda na altura di loke ta pasando i kiko abo mes por hasi pa keda salú.

Barkunan

Rònt mundu kada barku, promé ku drenta un haf, mester yena un deklarashon di salú. Akiriba tin pará si tin persona malu na bordo. Si tin hende ku un malesa kontagioso, ta informá GGD Bonaire / Salubridat Públiko. GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta evaluá e situashon e ora ei i ta duna e barku konseho si ta nesesario. Masha poko ta nenga un barku, pero esei kasi nunka no ta sosodé.

Den e di dos trimèster di 2026 (Q2) GGD Bonaire / Salubridat Públiko a risibí deklarashon di salubridat di 39 barku (krusero). E kantidat di hende malu na bordo tabata abou riba mayoria di e barkunan krusero.

Den e region karibense, fin di aprel a reportá un brote relativamente grandi riba e barku krusero Caribbean Princess, kaminda hopi pasahero i tripulante a sufri di molèster di stoma (Norovirus). E barku akí no a bin Boneiru. Lesa aki mas al respekto.

Internashonalmente a reportá tambe un brote di Hantavirus riba un barku krusero hulandes M/V Hondius. Lesa aki mas tokante e brote akí.

Ambos situashon ta demostrá importansia di nos tarea di salubridat públiko den haf, kaminda nos ta trata di garantisá ku malesanan kontagioso no ta yega Boneiru via di barku (krusero).

Síntomanan di grip & ferkout

E kantidat di persona ku na aprel, mei i yüni (Q2) a bai nan dòkter di kas ku síntomanan di grip- òf ferkout, tabata mas abou ku den e mes periodo na 2021-2025. Den Q1 esaki tabata e kaso tambe. Posiblemente ménos hende ta bai nan dòkter di kas ku e síntomanan akí, di manera ku e parse di ta mas leve e aña. Di laboratorionan, den Q2 nos a mira partikularmente Rhino/Enterovirus (un vírùs di ferkout) i RSV, un vírùs ku ta aparesé partikularmente bou di mucha chikitu.

Konsulta di salú seksual

Desde òktober 2025 e konsulta di GGD Bonaire / Salubridat Públiko tokante salú seksual a kuminsá. E konsulta akí ta pa tur hende ku tin pregunta tokante amor, sèks, relashon, antikonsepshon òf soa (malesanan seksualmente traspasá). E konsulta ta un suplemento riba kuido eksistente na Boneiru.

De Q2 enfermeronan a mira 50 kliente di kende 45 a tèst pa soa. En total a tèst e aña akí 72 kliente, di nan 15 kliente tabatin klamydia i 1 kliente gonorrea.

Malesanan transmití pa sangura

Den Q2 poko hende a bai dòkter di kas ku keho di un malesa transmití pa sangura, manera dengue òf chikungunya. Ultimo lunanan tabatin solamente algun kaso di dengue.

Na tur klínika di dòkternan di kas tin poster kologá ku un kódigo di QR. Ora skèn e kódigo di QR akí, kada persona ku keho ku ta kuadra ku un malesa transmití pa sangura, por mèldu ku tin (molèster) di sangura. Inspektornan di e tim di vèktor ta bai kontrolá kada bia ku un notifikashon drenta, si tin kriadero di sangura den e besindario.Si topa ku esakinan, ta trata nan. Nan ta duna tep tambe kon pa prevení plamamentu.

Bo tin pregunta tokante malesanan transmití pa sangura? Wak e ora aki bou di preguntanan frekuentemente hasí.

Konsulta pa biaheronan

Den eksterior tin bia tin otro malesanan kontagioso ku na Boneiru. Biaheronan por protehá nan mes kontra esakinan, buskando konsehonan di biahe òf bakunanan na tempu via GGD Bonaire / Salubridat Públiko. P’esei GGD Bonaire / Salubridat Públiko, pa medio di un komunikado di prensa a bolbe pidi atenshon pa e konsulta pa biahero, partikularmente pa biaheronan ku ta bai Kopa Mundial. Den Q2, GGD Bonaire / Salubridat Públiko a tene 218 konsulta di biahero, dòbel mas tantu kompará ku e mas di 100 konsulta den Q1. Aki tabata trata partikularmente di biaheronan pa Colombia, Sürnam, Panamá, Brazil i Perú.

Bakuna kontra keintura gel ta obligatorio pa biaheronan ku den e dies dianan promé ku yega Boneiru, tabata den un área di riesgo haltu, manera Colombia. Tambe pa mucha i beibi for di 9 luna.

Pa mas informashon: · Yama (+599) 715 5324 òf meil IZB@bonairegov.com · Lesa aki mas.

Keho di stoma

Den Q2 mas hende a bai dòkter di kas ku keho di stoma, kompará ku e lunanan anterior. Den e dianan di Dia di Rei a mèldu un brote relashoná ku kuminda na un skol. Diferente dosente i alumno a haña keho di stoma despues di un komementu. Huntu ku e skol, GGD Bonaire / Salubridat Públiko a investigá kiko lo por tabata e kousa. Tur alumno i dosente a rekuperá rápidamente.

Entre mei i komienso di yüni tambe, diferente siman tras di otro, mas persona ku normal a mèldu serka dòkter di kas ku malu di barika. Kuater siman largu e kantidat di pashènt di dòkternan di kas tabata riba e nivel ku a spera. GGD Bonaire / Salubridat Públiko den e periodo akí a investigá posibel kousa. Huntu ku Bonlab N.V. a averiguá si e oumentu tabata okashoná pa un bakteria òf vírùs spesífiko.

For di esaki a resultá ku diferente persona tabatin un infekshon di STEC. STEC ta un bakteria ku por kousa síntomanan manera diarea (ku sanger) i doló di barika. Infekshon por sosodé via kuminda, awa òf kontakto ku bestia. Baka, kabritu i karné ta e bestianan mas importante ku por tin e bakteria.

Ounke mayoria hende ta rekuperá kompletamente, e infekshon den kasonan raro por kousa komplikashon serio, manera problema di nir. No a haña relashon entre e diferente personanan ku un infekshon di STEC. Pa e motibu akí no por a determiná si nan a keda infektá pa medio di e mes fuente òf e mes manera.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko ta konsehá tur hende pa mantené bon higiena ora di prepará i kome kuminda. Bon higiena i siguridat di kuminda ta redusí e chèns di haña malu di barika. Despues di kontakto ku otro bestia tambe, manera burikunan ku ta kana rònt riba Boneiru, bon higiena di man ta importante pa redusí chèns pa haña diferente infekshon.

FUENTE: OLB/LIVE99FM

NEDERLAND:

Q2 2026 UPDATE INFECTIEZIEKTEN

Kralendijk – GGD Bonaire / Salubridat Públiko houdt het hele jaar door in de gaten welke infectieziekten er op ons eiland voorkomen. Elk kwartaal geven we een korte update. Zo blijft iedereen op de hoogte van wat er gebeurt en wat u zelf kunt doen om gezond te blijven.

Schepen

Over de hele wereld moet elk schip, voordat het in een haven aankomt, een gezondheidsverklaring invullen. Hierop staat of er zieke mensen aan boord zijn. Als er mensen met een besmettelijke ziekte zijn, wordt GGD Bonaire / Salubridat Públiko geïnformeerd. De GGD bekijkt dan de situatie en geeft het schip eventueel advies. Heel soms wordt een schip geweigerd, maar dat gebeurt bijna nooit.

In het tweede kwartaal van 2026 (Q2) heeft GGD Bonaire / Salubridat Públiko van 39 (cruise)schepen gezondheidsverklaringen ontvangen. Het aantal zieken aan boord was bij de meeste cruiseschepen laag.

In de Caribische regio werd eind april bij het cruiseschip Caribbean Princess een relatief grote uitbraak gemeld waarbij veel passagiers en bemanning last kregen van buikklachten (Norovirus). Dit schip is niet langs Bonaire geweest. Lees hier meer.

Internationaal werd ook een uitbraak gemeld van het Hantavirus op een Nederlands cruiseschip M/V Hondius. Lees hier meer over deze uitbraak.

Beide situaties tonen het belang van onze publieke gezondheidstaak in de haven, waarbij we proberen ervoor te zorgen dat infectieziekten niet naar Bonaire komen via (cruise)schepen.

Griep & verkoudheidsklachten

Het aantal mensen dat in april, mei en juni (Q2) met griep- of verkoudheidsklachten naar de huisarts ging, was lager dan in dezelfde periode in 2021-2025. In Q1 was dit ook het geval. Mogelijk gaan minder mensen met deze klachten naar hun huisarts, waardoor het beeld dit jaar mild uitvalt. Vanuit de laboratoriums zagen we in Q2 vooral Rhino/Enterovirus (een verkoudheidsvirus) en RSV, een virus dat vooral onder jonge kinderen voorkomt.

Spreekuur seksuele gezondheid

Het spreekuur seksuele gezondheid van GGD Bonaire / Salubridat Públiko is sinds oktober 2025 gestart. Dit spreekuur is er voor iedereen met vragen over liefde, seks, relaties, anticonceptie of soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Het spreekuur is een aanvulling op de bestaande zorg op Bonaire.

In Q2 hebben de verpleegkundigen 50 cliënten gezien waarvan 45 getest zijn op soa’s. Totaal zijn er dit jaar 72 cliënten getest, waarvan 15 cliënten chlamydia hadden en 1 cliënt gonorroe.

Muggenziektes

In Q2 gingen weinig mensen met klachten van een muggenziekte, zoals dengue of chikungunya, naar de huisarts. Er zijn de afgelopen maanden slechts een paar gevallen van dengue geweest.

Bij alle huisartsenpraktijken hangen posters met een QR-code. Door deze QR-code te scannen, kan iedere persoon met klachten die passen bij een muggenziekte een melding doen van muggen(overlast). De inspecteurs van het vectorteam gaan dan bij iedere melding kijken of er muggenbroedplaatsen zijn in de woonomgeving. Als die worden gevonden, worden deze behandeld. Ze geven ook tips om verspreiding te voorkomen. Heb je vragen over muggenziektes? Kijk dan hier bij de veelgestelde vragen.

Spreekuren reizigers

In het buitenland komen soms andere infectieziekten voor dan op Bonaire. Reizigers kunnen zich hiertegen beschermen door op tijd reisadviezen of vaccinaties te verzorgen via GGD Bonaire / Salubridat Públiko. Daarom heeft GGD Bonaire /Salubridat Públiko via een persbericht de reizigersspreekuren opnieuw onder de aandacht gebracht, vooral bij reizigers naar het WK. In Q2 heeft GGD Bonaire / Salubridat Públiko 218 reizigersconsulten gevoerd, het dubbele vergeleken met ruim 100 consulten in Q1. Het ging hierbij met name om reizigers naar Colombia, Suriname, Panama, Brazilië en Peru.

Vaccinatie tegen gele koorts is verplicht voor reizigers die in de tien dagen vóór aankomst op Bonaire in een hoogrisicogebied zijn geweest, zoals Colombia. Ook voor kinderen en baby’s vanaf 9 maanden.

Voor meer informatie: · Bel met (+599) 715 5324 of mail naar IZB@bonairegov.com · Kijk hier.

Buikklachten

In Q2 gingen meer mensen met buikklachten naar de huisarts, vergeleken met de maanden daarvoor. Rondom Koningsdag werd een voedselgerelateerde uitbraak gemeld op een school. Meerdere docenten en leerlingen kregen buikklachten na een etentje. Samen met de school heeft GGD Bonaire / Salubridat Públiko onderzocht wat de oorzaak kon zijn. Alle leerlingen en docenten zijn snel hersteld.

Ook tussen mei en begin juni meldden zich gedurende meerdere weken achter elkaar meer mensen met buikgriep bij de huisarts dan normaal. Vier weken lang lag het aantal huisartsenpatiënten boven het verwachte niveau. GGD Bonaire / Salubridat Públiko onderzocht in deze periode mogelijke oorzaken. Samen met Bonlab N.V. werd nagegaan of de toename werd veroorzaakt door een specifieke bacterie of een specifiek virus.

Hieruit bleek dat meerdere personen een STEC-infectie hadden. STEC is een bacterie die klachten zoals (bloederige) diarree en buikpijn kan veroorzaken. Besmetting kan plaatsvinden via voedsel, water of contact met dieren. Koeien, geiten en schapen zijn de belangrijkste dieren die de bacterie bij zich kunnen dragen.

Hoewel de meeste mensen volledig herstellen, kan de infectie in zeldzame gevallen ernstige complicaties veroorzaken, zoals nierproblemen. Er werd geen verband gevonden tussen de verschillende personen met een STEC-infectie. Hierdoor kon niet worden vastgesteld of zij via dezelfde bron of op dezelfde manier besmet zijn geraakt.

GGD Bonaire / Salubridat Públiko adviseert iedereen om goede hygiëne toe te passen bij het bereiden en eten van gerechten. Goede hygiëne en voedselveiligheid verkleinen de kans op buikklachten. Ook na contact met andere dieren, zoals de vrij rondlopende ezels op Bonaire, is goede handhygiëne belangrijk om de kans op verschillende infecties te verkleinen.