in

E KRÍSIS EDUKASHONAL DI BONAIRE

Kralendijk,- Nos ta kuminsá ku un seri di artíkulo dediká na enseñansa riba Bonaire. E ophetivo ta pa analisá e desaroyo históriko di enseñansa riba nos isla, e progreso ku a logra, e retonan ku a persistí, i e preokupashonnan di derechonan humano ku ta sigui afektá studiantenan i famianan boneriano awe.

Edukashon no ta un privilegio. E ta un derecho humano fundamental rekonosé bou di lei internashonal di derechonan humano i un di e pilarnan mas importante pa e desaroyo sosial, kultural i ekonómiko di kualke pueblo. Tòg e historia di enseñansa na Boneiru ta revelá un realidat ku hopi biaha a wòrdu marká pa desigualdat, oportunidatnan limitá, desaroyo edukashonal retrasá, i desishonnan tumá sin sufisiente konsiderashon pa e nesesidatnan di e pueblo boneriano.

Pa generashonan largu, studiantenan boneriano ku tabata buska oportunidatnan di enseñansa avansa a hanja nan obligá di bandoná Bonaire for di edad demasiado hoben pa sigui ku nan estudio. Miéntras ku HAVO eventualmente a keda establesé na Boneiru, a dura despues alrededor di trinta anja promé ku VWO a bira disponibel lokalmente. Pa dékadanan a nenga muchanan boneriano oportunidatnan ku studiantenan otro kaminda den Reino tabata konsiderá normal, loke a lanta preguntanan legítimo tokante igualdat i hustisia edukashonal.

Desde 2010 enseñansa a kai bao di responsabilidad direkto di estado Hulandes. Ekspektativanan tabata haltu ku muchanan boneriano porfin lo disfrutá di oportunidatnan edukativo igual na esnan disponibel otro kaminda. Sinembargo, preokupashonnan tokante idioma, kultura, identidat, partisipashon, oportunidat igual, resultadonan edukativo, i rèspèt pa derechonan di muchanan boneriano a sigui aumenta.

E seri aki ta wordu dediká na e mayornan balente ku, despues di mas ku sinku aña di skirbi karta, asistí na reunionnan, i entregá keho na skolnan, outoridatnan, polítikonan i institutonan gubernamental, a aserká BHRO komo último rekurso. BHRO a reafirmá ku enseñansa ta un derecho humano fundamental i a komprometé su mes na sostené nan lucha pa hustisia pa medio di loke a bira konosí komo e Kaso di Krísis Edukashonal di Bonaire.

A traves di e seri aki, nos lo analisá e historia di enseñansa na Bonaire, e kuadro hurídiko i di derechonan humano ku ta aplikabel pa enseñansa, e eksperensianan di studiantenan, mayornan i edukadónan, i e preokupashonnan ku a pone ku hopi a deskribí e situashon aktual komo e Krísis di Enseñansa di Bonaire. Nos lo eksplorá asuntunan manera diskriminashon di idioma, resultadonan edukashonal desigual, e ròl di Papiamentu den enseñansa, representashon kultural den kuríkulo, gobernashon edukashonal, i te ki grado derechonan edukativo di muchanan boneriano ta wòrdu protehá.

E propósito di e seri aki ta pa informá, eduká i enkurashá diskushon konstruktivo basá riba echonan, historia i prinsipionan di derechonan humano. Pasobra enseñansa ta forma futuro di un pueblo, nos lo analisá si Bonaire su sistema di enseñansa ta kumpli kompletamente ku e nesesidatnan, aspirashonnan, idioma, kultura, i potensial di su yunan, miéntras ta prepará nan tambe pa partisipashon signifikante den ekonomia di e isla.

E pregunta sentral ta si e trayektonan edukativo aktual ta proveé oportunidat i dignidat igual pa tur studiante, miéntras ku nan ta efektivamente aliña ku oportunidatnan di trabou, demandanan di forsa laboral, i desaroyo ekonómiko i sosial di Bonaire a largu plaso.

FUENTE: BONAIRE HUMAN RIGHTS ORGANIZATION

Written by Redakshon

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

GIPHY App Key not set. Please check settings

DETENSHON PA NO KUMPLI KU ÒRDU DI POLIS

UN DIA HOPI BON AYERA NA CRCCDA NA ISLA DI KÒRSOU.