EPB TA DAL PASO PA LANTA INSTITUTO DI IDIOMA PA BONEIRU

Kralendijk – Entidat Públiko Boneiru (EPB) a tuma desishon pa lanta un instituto di idioma pa Boneiru. E instituto akí lo kontribuí na ehekushon di un maneho di idioma multilingual i na fortalesé papiamentu den enseñansa, gobièrnu i komunidat.

Papiamentu ta mas ku djis un idioma pa papia ku otro. Via idioma ta pasa konosementu, historia, tradishon i kultura di generashon pa generashon. P’esei papiamentu tin un posishon spesial komo idioma unifikadó den komunidat boneriano.

Traha huntu na alfabetisashon na papiamentu

Den e akuerdonan intergubernamental pa papiamentu na Boneiru a stipulá un ambishon kla: for di 2030 ningun mucha no ta bandoná skol sin por lesa i skirbi na papiamentu. Muchanan no solamente mester por papia papiamentu, sino tambe lesa i skirbi esaki bon.

E instituto di idioma ta haña un ròl importante pa logra e ambishon akí. E instituto ta bai trese huntu i sostené konosementu i ekspertisio relashoná ku papiamentu. Asina skol, gobièrnu i otro organisashonnan por traha huntu mihó na maneho di idioma.

Un responsabilidat kompartí

Riba e pregunta ken ta responsabel pa e ambishon ku for di 2030 ningun mucha no ta bandoná skol sin por lesa i skirbi na papiamentu, e kontesta ta kla: henter komunidat.

Idioma no ta biba solamente na skol. Mayornan i welo- i welanan na kas ta pasa idioma, storia, tradishon i konosementu pa nan yunan i nietunan. Skolnan i dosentenan ta yuda muchanan siña lesa, skirbi, i papia bon. Organisashonnan sosial, gobièrnu i prensa tambe tin un ròl importante den promoshon di uso korekto di papiamentu i aplikashon konsistente di e ortografia ofisial. Asina idioma ta keda visibel i un parti natural di bida diario di komunidat boneriano.

EPB, gobièrnu di Reino i vários organisashon sosial ta traha huntu na e tarea akí.

Den un komunidat ku vários idioma, papiamentu ta keda e idioma ku ta unifiká hende. Bon enseñansa na papiamentu ta kontribuí na preservashon di idioma, un identidat fuerte i bon oportunidat pa muchanan desaroyá nan mes.

Ku lantamentu di e Instituto di Idioma ta pone un paso importante padilanti. Huntu nos ta pèrkurá pa kada mucha bandoná skol ku e abilidatnan pa papia, lesa i skirbi bon papiamentu.

FUENTE: OLB/LIVE99FM

NEDERLAND:

HET OLB ZET STAP NAAR OPRICHTING TAALINSTITUUT VOOR BONAIRE

Kralendijk – Het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) heeft een besluit genomen over de oprichting van een Taalinstituut voor Bonaire. Dit instituut zal bijdragen aan de uitvoering van het meertalige taalbeleid en aan de versterking van het Papiaments binnen het onderwijs, de overheid en de samenleving.

Het Papiaments is meer dan een taal om met elkaar te praten. Via de taal worden kennis, geschiedenis, tradities en cultuur van generatie op generatie doorgegeven. Daarom heeft het Papiaments een bijzondere positie als verbindende taal van de Bonairiaanse samenleving.

Samen werken aan geletterdheid in het Papiaments

In de bestuursafspraken voor het Papiaments op Bonaire is een duidelijke ambitie vastgesteld: vanaf 2030 verlaat geen enkel kind de school zonder geletterd te zijn in het Papiaments. Kinderen moeten het Papiaments niet alleen kunnen spreken, maar ook goed kunnen lezen en schrijven.

Het Taalinstituut krijgt een belangrijke rol bij het bereiken van deze ambitie. Het instituut gaat kennis en deskundigheid rond het Papiaments samenbrengen en ondersteunen. Zo kunnen scholen, de overheid en andere organisaties beter samenwerken aan het taalbeleid.

Een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Op de vraag wie er verantwoordelijk is voor de ambitie dat vanaf 2030 geen enkel kind de school verlaat zonder geletterd te zijn in het Papiaments, is het antwoord duidelijk: de hele samenleving.

Taal leeft niet alleen op school. Ouders en grootouders geven thuis taal, verhalen, tradities en kennis door. Scholen en leerkrachten helpen kinderen om goed te leren lezen, schrijven en spreken. Ook maatschappelijke organisaties, de overheid en de media hebben een belangrijke rol in het bevorderen van het correcte gebruik van het Papiaments en het consequent toepassen van de officiële spelling. Zo blijft de taal zichtbaar en vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven van de Bonairiaanse samenleving.

Het OLB, de Rijksoverheid en verschillende maatschappelijke organisaties werken samen aan deze opgave.

In een samenleving met verschillende talen blijft het Papiaments de taal die mensen met elkaar verbindt. Goed onderwijs in het Papiaments draagt bij aan het behoud van de taal, een sterke identiteit en goede kansen voor kinderen om zich te ontwikkelen.

Met de oprichting van het Taalinstituut wordt een belangrijke volgende stap gezet. Samen zorgen we ervoor dat ieder kind de school verlaat met de vaardigheden om het Papiaments goed te spreken, te lezen en te schrijven.