UPB TA TIRA SU MES DEN PIA

Kralendijk,- Pa e observadó objektivo for di afo, e por parse inkreibel, pero e konseho insular di Boneiru, for di e momento ku konsehal Salma Serberie a laga e frakshon di PDB, awor ta konsistí di nada ménos ku seis frakshon.

Bo a tende bon: den un konseho ku 9 asiento, na e momento aki 6 frakshon ta representá, di kua 2 ta independiente: e grupo-Vrolijk i e grupo-Serberie a separá nan mes durante e periodo aktual di mandato for di e frakshon kaminda nan tabata eskohé — MPB i PDB — pero nan no a entregá nan asiento i a sigui independiente.

Legalmente no tin nada kontra di esaki: konsehalnan ta ser eskohé riba un lista di partido, pero asina ku nan a aseptá nan nombramentu i a tuma nan asiento, nan mes ta determiná bou di kua bandera nan ta operá: nan frakshon original, independiente òf pa uni ku otro frakshon.

E salida di Serberie for di e frakshon Demokrat a yega inesperadamente i a kousa sierto desorientashon polítiko, aunke e deputadonan manera Clark Abraham i Anthony Weber ta sigui traha trankil: nan ta keda leu for di e “politikeria”.

Pero di punto di bista konstitushonal, ta inevitabel ku e mayoria ya hopi fin di e koalishon gobernante aktual (PDB, M21 i e grupo-Vrolijk) a baha for di 5 pa 4 asiento i asina a perde su mayoria marginal.

Den nos sistema di derecho estatal, un Kolegio Ehekutivo (Bestuurscollege) ta konsiderá ku tin e konfiansa di e konseho insular, te ora lo kontrario ta pruebá, por ehèmpel mediante e aseptashon di un moshon di deskonfiansa — aunke tin tambe otro instrumento.

Te e ora ei – por ta proksimo elekshon mes – Boneiru ta tin pues un koalishon minoritario, meskos ku pronto Den Haag. Esaki no mester ta un problema por si mes; hopi pais i nivel di gobièrnu mas abou ta ser goberná pa un minoría.

Pero e sí nifiká mas trabou pa e frakshonnan ku ta sostené e koalishon minoritario, meskos pa nan deputadonan: mayoria awor por ser buská na drechi òf na robes, pero esaki ta rekerí mas koordinashon, konsultashon i kompromiso — no presisamente kualidatnan den kua e gobièrnu lokal ta eksel.

Loke ta asombrante ta ku UPB — awor di repente e frakshon mas grandi ku 3 sètel — ta parse tin hopi difikultat pa forma un nobo koalishon ku mayoria.

Ku e elekshonnan di mart 2027 kaba den mira, partisipashon den e Bestuurscollege ta di leu e estado mas deseabel — den e polítika lokal, oposishon ta e desierto elektoral.

Segun e frakshonnan ku ta den kombersashon ku otro, no ta e bishon di gobièrnu di kontenido ku ta e problema, sino e repartishon di deputadonan ta e gran obstákulo.

Boneiru tin tres deputado — e kantidat ei ta fija den lei. Por su mes esaki ta extraño, spesialmente den komparashon ku gobièrnonan lokal den Hulanda Europeo. Un kantidat fijo — i modesto — di deputadonan ta hasi formashon di koalishon mas difísil, spesialmente ora mas ku dos frakshon di tamaño diferente ta involví.

Pero parse ku tin mas kos na hulanda. Manera PDB a konosé algun aña pasa su propio konfliktonan interno — ken no ta kòrda e agresivo Robbie Beukenboom ku na Pasangrahan a tira un stul na su mes compañero di partido Clark Abraham — asina tambe UPB parse awor ta konsistí di dos kampo, i dos di e tres konsehalnan no ta UPB-ero pur sang. E sanger bèrde no ta kore pa nan venanan — nan a yega hopi resientemente for di afo promé ku e último elekshon i a haña mesora un posishon elegibel.

Kampaña hasi no ta meskos ku goberná — e salto ku parashut pa riba di e lista probablemente a duna UPB 3 en bes di 2 sètel; pero e dos miembro di frakshon no ta integrá den e kultura di UPB. Esaki ta difísil ora di forma koalishon.

Ademas, parse ku UPB a lubidá un leshon importante: bo por tin e frakshon mas grandi, pero ku esaki bo ainda no tin un mayoria di 5 sètel.

E estatus di frakshon mas grandi den nos sistema no ta solamente un plaser, sino tambe un karga: semper e ta obligá pa hasi konseshonnan grandi na partnernan di koalishon mas chikí.

UPB parse no a siña e leshon ei i asina ta tira su mes den su propio pia.

FUENTE: ARJEN DE WOLFF, EKS-EILANDGRIFFIER DI BONEIRU

NEDERLANDS:

UPB SCHIET ZICHZELF IN DE VOET

Kralendijk,- Voor de objectieve buitenstaander klinkt het wat ongeloofwaardig, maar de eilandsraad bestaat, sinds het vertrek van Salma Serberie uit de PDB-fractie, uit maar liefst zes fracties.

U hoort het goed: in een raad van 9 zetels zijn op dit moment 6 fracties vertegenwoordigd, waarvan 2 onafhankelijk: de groep-Vrolijk en de groep-Serberie scheidden zich gaandeweg af van de fractie waarin zij waren verkozen – MPB en PDB – maar zij leverden hun zetel niet in en gingen onafhankelijk door.

Wettelijk is daar niets op tegen: raadsleden worde  weliswaar gekozen op een partijlijst, maar zodra zij hun benoeming hebben aanvaard en zitting hebben genomen bepalen zij zelf onder welke vlag zij optreden: hun oorsponkelijke fractie, onafhankelijk of door aansluiting bij een amdere fractie.

Het vertrek van Serberie uit de fractie-Demokrat kwam onverwacht en zorgde voor chaos: de toch al flinterdunne meerderheid van de zittende coalitie (PDB, M21 en de groep-Vrolijk) daalde van 5 naar 4 zetels en verloor daarbij haar meerderheid.

In ons staatsrecht geldt dat een bestuurscoalitie geacht wordt het vertrouwen te hebben van de eilandsraad, totdat het tegendeel is bewezen, bijvoorbeeld door de aanvaarding van een motie van wantrouwen – al zijn er ook andere middelen.

Tot die tijd kent Bonaire dus een minderheidscoalitie, net zoals straks Den Haag. Dat hoeft op zich geen probleem te vormen; veel landen en lokale bestuursorganen worden bestuurd door een minderheid. Het betekent wel harder werken voor de fracties die de minderheidcoalitie dragen, net als voor hun gedeputeerden: meerderheden kunnen nu rechts of links worde ln gezocht maar dat vereist meer afstemming, overleg en compromis: geen kwaliteiten waarin het het lokale bestuur uitblinkt.

Verwonderlijk is wel dat UPB – nu ineens met 3 zetels de grootste fractie – enorme moeite lijkt te hebben met het bij elkaar brengen van een nieuwe meerderheidscoalitie. Met de verkiezingen van maart 2027 al in het vizier is deelname aan het Bestuurscollege veruit de meest begeerlijke toestand – in de lokale politiek is oppositie de electorale woestijn.

Volgens de fracties met elkaar in gesprek zijn is niet de inhoudelijke bestuursvisie het probleem, maar vormt de verdeling van gedeputeerden het grote struikelblok. Bonaire heeft drie gedeputeerden – dat aantal ligt vast in de wet. Op zichzelf is dat raar, zeker in vergelijking met de lagere overheden in Europees Nederland.

Maar er lijkt meer aan de hand. Zoals PDB jaren geleden zijn eigen interne strubbelingen kende – wie herinnert zich niet de agressieve Robbie Beukenboom die in Pasangrahan een stoel gooide naar zijn partijgenoot Clark Abraham – lijkt nu UPB uit twee kampen te bestaan – twee van de drie raadsleden zijn geen UPB-ers pur sang. Het groene bloed vloeit niet door hun anderen – zij kwamen zeer recent voor de laatste verkiezingen van buiten en kregen meteen een verkiesbare plaats.

Campagne voeren is niet hetzelfde als besturen – de parachutesprong naar de top van de lijst heeft UPB waarschijnlijk 3 in plaats van 2 zetels opgeleverd; maar de twee zijn niet geintegreerd in de UPB-cultuur. Dat is lastig bij coalitievorming.

Bovendien lijkt UPB een belangrijke les vergeten: je kan wel de grootste fractie hebben, maar daarmee heb je nog lang geen 5 zetels. Het zijn van de grootste partij in ons systeem is een last: het dwingt altijd tot grote concessies aan coalitiepartners. UPB lijkt die les niet te hebben geleerd en schiet zich daarmee in eigen voet.