in

MIÓNES NA PÈRDIDA EKONÓMIKO I AINDA NO TIN PLAN.

Kralendijk, – E sifranan di turismo di yüli 2026 ta mustra kiko ta pasa ora un isla di kua 50% di PIB (produkto interior bruto)  ta dependé di turismo, no tin un strategia ekonómiko koherente. Boneiru tin un vishon turístiko riba papel. Loke falta ta un plan ku ta konektá e vishon ei ku konekshon aéreo, kapasidat, merkadeo i kreashon di balor ekonómiko.

Na yüli 2026 Boneiru a risibí 669 turista di estadia ménos ku yüli 2025. Riba papel esei ta representá un bahada di 4 porshento. Pero tras di e sifra ei ta skonde un storia muchu mas amplio. Tres luna tras di otro e merkado nórteamerikano ta baha ku mas o ménos 12 porshento. Esei ta hustamente e merkado ku ta gasta mas pa bishitante. I ta hustamente e merkado pa kua tin un ròl prominente den e vishon turístiko di Boneiru.

E problema no ta ku no tin vishon. E problema ta ku no tin un plan ekonómiko pa realisá esaki.

Un vishon sin plan
Plan Maestro Stratégiko di Turismo 2017-2027 ta skohe pa turismo di balor haltu. No mas bishitante, sino bishitante ku ta aportá mas balor ekonómiko. Esei ta zona bon kla. Pero un vishon no ta un plan. Un plan ta kontestá e preguntanan ku un vishon ta laga habrí.

Kua medida konkreto ta tuma pa restablesé e konekshon aéreo nórteamerikano? Ken ta responsabel pa maneho di e kapasidat di akomodashon relashoná ku e kambio di demanda? Kuantu di e impuesto di turista, anualmente mas o ménos $16 mion, ta usa di manera demostrabel pa fortifikashon di e ekonomia turístiko? Ken ta supervisá e koherensia entre konekshon aéreo, merkadeo, grado di okupashon i balor ekonómiko?

Pa ningun di e preguntanan akí no tin un kontesta kla i públiko. Esei ta e plan ku falta.

Loke sifranan ta mustra

Na yüli e merkado nórteamerikano a baha pa di tres luna konsekutivo ku mas o ménos 12 porshento. Estadonan Uní di Merka: di 4.565 pa 4.044 bishitante (-11,4%). Canada: -35,6%. Kòrsou, e merkado regional mas grandi: -10,3%. Hulanda: -1,8%.

E tres merkadonan mas grandi huntu a registrá 877 bishitante ménos ku e aña anterior. Un bahada di 6,1 porshento. Kresementu for di Alemania, Brazil i Suisa ta positivo, pero no ta kompensá e pèrdidanan for di e merkadonan prinsipal.

 DATONAN KLAVE DI TCB yULI 2026 (PROVISHONAL) Turistanan di estadia: 15.984 (vs 16.653 na 2025, -4%)  |  MERKA: 4.044 (vs 4.565, -11,4%)  |  Canada: -35,6%  |  Kòrsou: -10,3%  |  Hulanda: -1,8%  |  Tres merkadonan mas grandi huntu: -6,1%

E kuenta ekonómiko
Turismo ta representá mas o ménos 50 porshento di e PIB di Boneiru, 53 porshento di empleo i 44 porshento di entrada di impuesto lokal. Alrededor di 7.200 empleo ta dependé direktamente òf indirektamente di turismo. Turismo no ta un sektor banda di ekonomia di Boneiru. Turismo tá ekonomia di Boneiru.

E estudio di impakto di Economisch Bureau Amsterdam ta mustra ku un bishitante nórteamerikano ta gasta un promedio di $2.673 pa estadia. Un bishitante hulandes $2.450. Un bishitante di Karibe Hulandes $1.180.

E 521 ménos bishitantenan merikano na yüli ta representá alrededor di $1,39 mion na potensial gastu direkto pèrdí. E 136 ménos bishitantenan hulandes, aproksimadamente  $333.000. E 220 bishitantenan ménos for di Kòrsou, alrededor di $260.000. Den ún luna, e tres merkadonan akí ta responsabel pa kasi $2 mion ménos na potensial gastu direkto.

Ku esei, yüni i yüli huntu ta representá un pèrdida akumulativo di potenshal gastu direkto ku ta bai den direkshon di $4 mion. Kada luna ku no intervení strukturalmente, e montante ei ta sigui subi.

E sifranan ei ta tradusí direktamente den ménos entrada pa restorant, sentro di buseo, pakus, kompanianan di hür outo i suministradó. I via entrada di impuesto tambe den ménos rekurso pa servisionan públiko. Turismo ta loke ta pone sèn den kaha i asina paga pa tur otro kos.

Loke falta

Boneiru no tin un plan ekonómiko koherente pa turismo. No tin un instansia ku ta manehá e konekshon entre konekshon aéreo, kapasidat di akomodashon, merkadeo i kreashon di balor ekonómiko. No tin transparensia kon ta usa e impuesto di turista. No tin kontesta riba e pregunta kon ta restablesé strukturalmente e merkado nórteamerikano ku ta bahando.

Miéntras e kantidat di akomodashon ta krese, e demanda ta baha. E konekshon entre Kòrsou -Boneiru ta konfrontá strukturalmente ku kantidat limitá di asiento i tarifanan di ida i buelta di $250 òf mas pa un buelo di ménos ku mei ora. Boneiru ta drenta su di tres aña konsekutivo ku rekursonan limitá pa promoshon di destinashon, miéntras destinashonnan kompetidor ta sigui invertí.
Maneho sosial ta importante. Pero ambishon sosial no ta sostenibel sin un base ekonómiko sólido ku ta finansiá esaki. Ekonomia no ta un asuntu sekundario. E ta e fundeshi.

Boneiru ta trata su ekonomia komo algu ku ta bai di su mes. Esei ta un eror ku ta tradusí su mes kaba den e sifranan kuantifikabel di yüni i yüli den desena di mion na balor ekonómiko pèrdí pa aña.

Loke BONHATA ta pidi

BONHATA ta hasi un yamada na gobièrnu i tur partido enbolbí pa tuma kuater paso konkreto.

Na promé lugá: traha un plan ekonómiko koherente pa turismo di Boneiru. No un vishon, sino un plan ku ophetivo, responsabilidat i rekurso konkreto.

Na di dos lugá: restablesé e konekshonnan aéreo nórteamerikano. Esaki ta rekerí koordinashon aktivo, invershon i kolaborashon entre gobièrnu, BIA i TCB.

Na di tres lugá: hasi e konekshon Kòrsou – Boneiru pagabel i disponibel. Resientemente Tweede Kamer a krea e posibilidat pa intervení den kaso ku e konekshonnan na Karibe Hulandes no ta sufisiente òf pagabel. Tin ku probechá di e posibilidat akí.

Na di kuater lugá: sea transparente ku uso di e impuesto di turista. Mester usa e montante di mas o ménos $16 mion ku anualmente ta kobra, di manera demostrabel pa fortifikashon di e ekonomia turístiko pa kua ta su intenshon tambe.

Boneiru no mester simplemente risibí mas turista. Mester pèrkurá ku e ekonomia turístiko eksistente ta funshoná di manera sano i ku kada bishita ta aportá ku mas balor posibel. Esei ta rekerí maneho ku ta tuma ekonomia na serio, no komo algu sekundario, sino komo fundeshi di tur loke Boneiru ke ta.

Written by Redakshon

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

GIPHY App Key not set. Please check settings

SINT EUSTATIUS: REXCARLOS COURTAR NIEUWE WIJKAGENT VOOR SINT EUSTATIUS

KASO DI TIROTEO KU HERIDO NA KAYA KUARTA.