Kralendijk,- Naturalesa na Karibe Hulandes ta bou di preshon. Ref di koral ta birando ménos, mondi ta pasa molèster pa rekuperá i e áreanan na kosta ta ofresé ménos protekshon kontra tormenta.

Tòg na tur e islanan tin hende i organisashon ta trahando aktivamente pa restorá medio ambiente – nan ta planta palu, nan ta mehorá kalidat di awa i nan ta rehabilitá nos refnan.

Loke tabata falta te ku awor, ta un aserkamentu regional. Hopi proyekto ta operá independientemente di otro, di manera ku ta bira mas difísil pa kompartí konosementu i koordiná trabou di restorashon riba eskala grandi. Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA) tin komo meta pa trese kambio den esaki ku su Programa nobo di Habitatnan Klave (Key Habitats Program) .

Programa di Habitatnan Klave

Diseñá pa término largu, e programa ta kombiná eksperensia lokal ku koordinashon regional. Ta trata di e promé inisiativa pa uni e islanan di Karibe Hulandes den un aserkamentu kompartí pa

konservashon i restorashon di naturalesa.

E programa ta enfoká riba sinku ekosistema ku ta esensial pa hende i naturalesa: ref di koral, kama di yerba di laman, palu di mangel, mondi seku tropikal i mondi húmedo tropikal.

E sifranan ta papia palabra kla

Estado di naturalesa den Karibe Hulandes ta impaktante. Un promedio di solamente 8% di e refnan di koral na Karibe Hulandes ta konsistí ainda di koral bibu. Aunke tin hopi espesie di koral presente ainda (mas òf ménos 40 pa kada isla), e refnan mes ta birando mas plat i mas suak, di manera ku nan ta ofresé ménos protekshon kontra tormenta i nan ta sostené ménos espesie.

Yerba di laman, palu di mangel i mondi ta hasiendo nan trabou ainda, pero nan ta konstantemente bou di preshon i nan ta birando ménos. Riba tera, kabritu i buriku ku ta kana lòs ta hasi difísil pa mondi krese bèk i kasi tur área di kunuku na tur e seis islanan ta keda afektá pa pèrdida di mata i palu debí na kabritu i buriku ku ta kome nan.

Kolaborashon

E retonan aki ta mustra dikon un aserkamentu regional ta asina urgente. E Programa di Habitatnan Klave ta basá riba e pensamentu ku akshon lokal ta funshoná mihó ora e ta forma parti di un totalidat mas grandi. Enbes di remplasá proyektonan eksistente, e programa ta konektá nan ku otro i e ta yuda nan progresá. E ta sostené trabounan manera ampliashon di restorashon di mondi i di palu di mangel, redukshon di e impakto di awa shushi i redukshon di e impakto di espesienan i malesanan eksótiko invasivo.

Promé yamada pa hasi proposishon: mart 3 2026

Na kuminsamentu di luna di mart, DCNA ta ranka sali ku su promé yamada pa hasi proposishon pa medio di e Programa di Habitatnan Klave. Organisashonnan lokal ta haña invitashon pa entregá proyekto ku ta protehá òf restorá un òf vários habitat klave.

E yamada aki ta un oportunidat úniko pa kolaborashon entre e islanan i pa kontribuí na un esfuerso regional koordiná. Mas informashon i instrukshon pa hasi petishon ta disponibel riba dcnanature.org/keyhabitatsprogram.

DCNA ta gradisí su partnernan i finansiadónan, entre otro WWF, Postcode Loterij i Bloomberg Philanthropies. Nan sosten tabata esensial pa hinka e programa akí den otro i pa hasi su aserkamentu regional riba término largu posibel.

FUENTE: DCNA/LIVE99FM

NEDERLANDS:

DCNA LANCEERT EERSTE REGIONAAL PROGRAMMA VOOR NATUURBEHOUD EN -HERSTEL IN HET NEDERLANDS CARIBISCH GEBIED

Kralendijk,- De natuur in het Nederlands Caribisch gebied staat onder druk. Koraalriffen krimpen, bossen hebben moeite om zich te herstellen en kustgebieden bieden steeds minder bescherming tegen stormen.

Overal op de eilanden zetten vrijwilligers en organisaties zich actief in voor herstel: ze planten bomen, verbeteren de waterkwaliteit en herstellen koraalriffen. Hun inzet is groot, maar vaak gebeurt dit project voor project, eiland voor eiland.

Daardoor ontbreekt een samenhangende aanpak, waardoor kennisdeling lastig is en grootschalige herstelprojecten moeilijk van de grond komen. De Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA) wil hier met het nieuwe Key Habitats Program verandering in brengen.

Key Habitats Program

Het programma is ontwikkeld voor de lange termijn, en combineert lokale ervaring met regionale coördinatie. Het is het eerste initiatief dat de eilanden van het Nederlands Caribisch gebied samenbrengt onder een gezamenlijke aanpak voor natuurbehoud en herstel.

Het programma richt zich op vijf ecosystemen die van essentieel belang zijn voor mens én natuur: koraalriffen, zeegrasvelden, mangroves, tropische droge bossen en tropische natte bossen.

De cijfers spreken voor zich

De staat van de natuur in het Nederlands Caribisch gebied is zorgwekkend. Gemiddeld bestaat nog maar 8% van de koraalriffen uit levend koraal. Hoewel veel koraalsoorten nog aanwezig zijn (ongeveer 40 per eiland), worden de riffen zelf vlakker en kwetsbaarder, bieden ze minder bescherming tegen stormen en ondersteunen ze minder soorten.

Zeegras, mangroves en bossen functioneren nog, maar staan onder constante druk en krimpen. Op het land bemoeilijkt loslopend vee het herstel van bossen, en bijna alle landgebieden op de zes eilanden worden geraakt door verlies van planten, bomen en struiken door overbegrazing.

Samenwerking

Deze uitdagingen laten zien waarom een regionale aanpak zo dringend is. Het Key Habitats Program is gebaseerd op het idee dat lokale initiatieven het beste werken als ze deel uitmaken van een groter geheel. In plaats van bestaande projecten te vervangen, verbindt het programma deze en helpt het ze verder te ontwikkelen. Het ondersteunt werk zoals het opschalen van bos- en mangrove herstel, het verminderen van de impact van afvalwater en het terugdringen van invasieve soorten en ziektes.

Eerste call for proposals in maart 2026

Vanaf 3 maart 2026 opent de eerste Call for Proposals onder het Key Habitats Program. Lokale organisaties kunnen projecten indienen die een of meerdere belangrijke habitats beschermen of herstellen. Het biedt een unieke kans om samen te werken over de eilanden heen en bij te dragen

aan een gecoördineerd regionaal initiatief. Meer informatie en de richtlijnen voor aanmelding is te vinden op dcnanature.org/keyhabitatsprogram.

DCNA bedankt haar funders en partners WWF, Postcode Loterij en Bloomberg Philanthropies, wiens steun essentieel is geweest voor het opzetten van het programma en het mogelijk maken van een langetermijnaanpak op regionaal niveau.

ENGELS:

DCNA LAUNCHES FIRST REGIONAL PROGRAM FOR NATURE CONSERVATION & RESTORATION IN THE DUTCH CARIBBEAN

Kralendijk,- Nature in the Dutch Caribbean is under pressure. Coral reefs are shrinking, forests are struggling to recover, and coastal areas are offering less protection against storms. Yet across the islands, people and organizations are actively working to restore the environment – planting trees, improving water quality, and rehabilitating reefs.

What has been missing, until now, is a regional approach. Many projects operate independently, making it harder to share knowledge and coordinate large-scale restoration. The Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA) aims to change that with its new Key Habitats Program.

Key Habitats Program

Designed for the long-term, the program combines local experience with regional coordination. It is the first initiative to unite the Dutch Caribbean islands under a regional approach to nature conservation and restoration.

The program focuses on five ecosystems that are essential for both people and nature: coral reefs, seagrass beds, mangroves, tropical dry forests and tropical wet forests.

The numbers tell a clear story

The state of nature in the Dutch Caribbean is striking. On average, only 8% of coral reefs in the Dutch Caribbean are still made up of living coral. While many coral species are still present (about 40 per island) the reefs themselves are becoming flatter and weaker, offering less protection from storms and supporting fewer species.

Seagrass, mangroves and forests are still functioning, but they are under constant pressure and shrinking. On land, free-roaming grazers make it hard for forests to grow back and almost all land areas on all six islands are affected by the loss of plants, trees and shrubs due to overgrazing.

Collaboration

These challenges show why a regional approach is so urgent. The Key Habitats Program is built around the idea that local action works best when it is part of a bigger picture. Instead of replacing existing projects, the program connects them and helps them go further. It supports work such as scaling-up forest and mangrove restoration, reducing wastewater impacts and reducing invasive alien species and diseases impacts.

First call for proposals: March 3 2026

From March 3, 2026 DCNA has opened its first Call for Proposals under the Key Habitats Program. Local organizations are invited to submit projects that protect or restore one or multiple key habitats. This call is a unique opportunity to collaborate across islands and contribute to a coordinated, regional effort.

More information and application guidelines are available at dcnanature.org/keyhabitatsprogram.

DCNA thanks its partners and funders, including WWF, Postcode Lotterij and Bloomberg Philanthropies, whose support has been essential in establishing the program and enabling its long-term regional approach.