KAMINDANAN NO TIN MESTER DI ELEKSHON, SINO KONTINUIDAT

Kralendijk,- Boneiru a skohe pa organisá diferente tarea públiko esensial mediante organisashonnan spesialisá ku ta funshoná di forma permanente. Enseñansa ta wordu ofresé, entre otro, pa SGB i FORMA, kuido pa Fundashon Mariadal, kasnan sosial pa Fundashon Cas Bonairiano, awa i elektrisidat pa WEB N.V. i maneho di sushi pa Selibon N.V.

Gobièrnu ta determiná e kuadronan i ta vigilá interes públiko, miéntras organisashonnan spesialisá ta garantisá kontinuidat den ehekushon.

Ku nos kamindanan e situashon ta diferente. R&O ta formulá maneho, pero mediante e struktura aktual di R&O/PUB ta tambe estrechamente envolví den organisashon i ehekushon di proyektonan di infrastruktura. Esaki ta hasi ku maneho i ehekushon ta keda hopi serka di e mesun struktura polítiko i gubernamental.

Esaki ta trese nos na e pregunta sentral:

Kon kontinuidat den maneho di kamindanan na Boneiru ta realmente garantisá, independientemente di elekshon, kambio di gobièrnu i kambio den prioridat polítiko?

Kaya Grandi ta mustra dikon e pregunta akí ta nesesario. Un siguiente fase di ehekushon tabata planeá pa 2024, pero segun e propio dokumentonan anual di OLB, e fase no por a wòrdu ehekutá pasobra e rekursonan nesesario no tabata presupuestá. Konsekuentemente, e proyekto a wòrdu posponé.

Un kaminda no tin un término polítiko. Sin kontinuidat garantisá, mantenshon i proyektonan por sufri retraso, miéntras mantenshon atrasá ta sigui akumulá i finalmente por bira mas kostoso.

Polítika i R&O mester determiná maneho, normanan, kuadronan finansiero i kontrol. Pero por ta ku maneho tékniko permanente i ehekushon por wòrdu organisá mihó den un organisashon spesialisá pa infrastruktura ku ta sigui funshoná, independientemente di kua Bestuurscollege ta goberná.

P’esei, mester investigá di forma independiente kiko ta funshoná demostrablemente mihó pa Boneiru: fortalesé e struktura aktual di R&O/PUB òf separá maneho i ehekurshon strukturalmente mediante un organisashon independiente pa infrastruktura, por ehèmpel un fundashon, un N.V. gubernamental òf otro forma públiko di ehekurshon ku ta adekuá.

Sea kua forma ku wòrdu skohé, Boneiru lo mester tin komo mínimo un registro públiko di kamindanan, normanan fiho di kalidat, finansiamentu struktural, un plan di mantenshon pa vários aña i resultadonan anual ku por wòrdu midí. Solamente asina kontinuidat no ta keda un promesa, sino algu ku ta realmente organisá i demostrabel.

Ku elekshon ta aserkando, partidonan polítiko mester kontestá un pregunta konkreto promé ku elekshon:

Kon boso partido lo garantisá kontinuidat den maneho di kamindanan na Boneiru?

No konta nos solamente kua kamindanan boso lo asfaltá. Mustra nos kua sistema, kua finansiamentu struktural i kua responsabilidat lo garantisá ku nos kamindanan lo sigui wòrdu mantené den 10, 20 i 30 aña.

Polítika ta kambia. Nos infrastruktura mester sigui funshoná.

FUENTE:UN SIUDADANO PENSANDO

NEDERLAND:

WEGEN HEBBEN GEEN VERKIEZINGEN NODIG, MAAR CONTINUÏTEIT

Kraledijk,- Bonaire heeft voor verschillende essentiële publieke taken gekozen voor permanente gespecialiseerde organisaties. Onderwijs wordt uitgevoerd door onder andere SGB en FORMA, zorg door Fundashon Mariadal, sociale huisvesting door Fundashon Cas Bonairiano, water en elektriciteit door WEB N.V. en afval door Selibon N.V.

De overheid bepaalt daarbij de kaders en bewaakt het publieke belang, terwijl gespecialiseerde organisaties zorgen voor continuïteit in de uitvoering.

Bij onze wegen is dat anders. R&O maakt beleid, maar is via de huidige R&O/PUB-structuur ook nauw betrokken bij de organisatie en uitvoering van infrastructuurprojecten. Daardoor zitten beleid en uitvoering veel dichter bij dezelfde politieke en ambtelijke structuur.

Dat brengt ons bij de centrale vraag:

Hoe wordt de continuïteit van het wegenbeheer op Bonaire daadwerkelijk gegarandeerd — ongeacht verkiezingen, bestuurswisselingen en veranderende politieke prioriteiten?

Kaya Grandi laat zien waarom die vraag noodzakelijk is. Een volgende uitvoeringsfase stond voor 2024 gepland, maar kon volgens de eigen jaarstukken van OLB niet worden uitgevoerd omdat de benodigde middelen niet waren begroot. Het project schoof vervolgens door.

Een weg heeft geen politieke termijn. Zonder gegarandeerde continuïteit kunnen onderhoud en projecten vertragen, terwijl achterstallig onderhoud verder oploopt en uiteindelijk duurder kan worden.

De politiek en R&O moeten beleid, normen, financieringskaders en controle bepalen. Maar permanent technisch beheer en uitvoering kunnen mogelijk beter worden ondergebracht bij een gespecialiseerde infrastructuurorganisatie die blijft functioneren, ongeacht welk Bestuurscollege regeert.

Daarom zou onafhankelijk onderzocht moeten worden wat voor Bonaire aantoonbaar beter werkt: de huidige R&O/PUB-structuur versterken of beleid en uitvoering structureel scheiden via een zelfstandige infrastructuurorganisatie, bijvoorbeeld een stichting, overheids-N.V. of andere passende publieke uitvoeringsvorm.

Welke vorm ook wordt gekozen, Bonaire zou minimaal moeten beschikken over een openbaar wegenregister, vaste kwaliteitsnormen, structurele financiering, een meerjarig onderhoudsplan en meetbare jaarlijkse resultaten. Alleen dan wordt continuïteit niet beloofd, maar aantoonbaar georganiseerd.

Met de verkiezingen in aantocht moeten politieke partijen daarom vóór de verkiezingen één concrete vraag beantwoorden:

Hoe gaat uw partij de continuïteit van het wegenbeheer op Bonaire garanderen?

Vertel ons niet alleen welke wegen u gaat asfalteren. Laat zien welk systeem, welke structurele financiering en welke verantwoordelijkheid ervoor zorgen dat onze wegen over 10, 20 en 30 jaar nog steeds worden onderhouden.

Politiek verandert. Onze infrastructuur moet blijven functioneren.

Auteur: een denkende burger