KUMBRE BES FEBRÜARI 2026

Kralendijk -Miembronan di Konseho Insular di Boneiru, Sint Eustatius i Saba a bin huntu na Boneiru pa e promé Kumbre BES di 2026.

E enkuentro aki ta e di dos den un seri di 3 Kumbre BES den kual Konseho Insular di Boneiru tin e presidensia te ku yüni 2026. E Kumbre BES ta sigui ta un plataforma pa e islanan diskutí, kooperá i sostené otro, i ta keda guiá pa un MOU firma pa tur 3 isla. E meta di Kumbre BES ta pa mehorá kondishonnan riba e islanan i pa enfrentá desafionan komun na un manera efisiente i produktivo, miéntras ta probechá di forsa i kapasidat konhunto.

E Kumbre BES akí a enfoká riba fortifikashon di kuadronan di gobernashon, deliniá enfokenan legislativo, i pone atenshon na prioridatnan urgente. E miembronan di e Konseho Insularnan a enfatisá e importansia di un base legal pa garantisá ku e representantenan di pueblo ta keda kompletamente inkluí den konsultanan, prosesonan di toma di desishon i akshonnan ku ta kuadra ku e kuadronan konstitushonal i atministrativo ku ta goberná e islanan BES. E kompromiso pa kontinuá ku kooperashon riba ehekushon di klaridat i logra inklusividat struktural a keda firmemente afirmá pa tur isla.

Den tratamentu mas amplio di WolBES/FinBES, e konsehalnan a bai di akuerdo pa sigui traha huntu riba prioridatnan kompartí, miéntras nan ta rekonosé ku sierto tópikonan ta reflehá preferensianan lokal diferente.

E asuntunan akí lo keda revisá individualmente, permitiendo kada isla pa sigui e enfokenan ku ta mas apropiá pa su sirkunstansianan spesífiko miéntras ta mantené un kuadro di kooperashon.

E progreso relashoná ku representashon legal di e islanan BES na Den Haag ta kontinuá. Durante e Kumbre BES, e miembronan invitá di Kolegio Ehekutivo di dos di e islanan a indiká e progreso hasí riba desaroyo di vários proposishon.

A hasi akuerdonan pa kompartí informashon entre e Konseho Insularnan pa revishon i pa presentá un proposishon final i un strategia di implementashon den un próksimo reunion. E tópiko akí ta keda ku prioridat haltu pa e islanan i, en konekshon ku esei, un planifikashon i kumplimentu estrikto a keda ekspresá i konfirmá.

E Kumbre BES a trata tambe diferente proseso legislativo i konsultanan andando relashoná ku legislashon BES, inkluyendo e Lei di Partidonan Polítiko (WPP) i e proseso di konsulta habrí tokante areglo temporal di desempleo (UWV) pa siudadanonan di e islanan BES. A hasi akuerdonan di kooperashon pa evaluá e posishon individual di kada isla riba e proposishon legislativo akí, despues di kual lo formulá un opinion kolektivo pa garantisá ku e posishon final ta reflehá tantu interesnan kompartí komo realidatnan lokal.

Salubridat ta keda un di e prioridatnan mas haltu pa e islanan BES. Miéntras vários inisiativa ta andando pa purba mehorá servisionan, e representantenan di e islanan a bai di akuerdo riba e nesesidat pa desaroyá un strategia kolektivo pa mehorashon sustenibel.

Un komishon chikitu lo investigá i presentá su resultadonan i proposishonnan promé ku e próksimo Kumbre BES, lokual lo permití kada isla formulá su posishon i partisipá den un diskushon informá den e siguiente reunion.

E estado di edukashon na e islanan BES a keda diskutí ku urgensia i preokupashon. Maske kada isla ta enfrentá desafionan distinto den su sistema di edukashon, e representantenan a ekspresá nan mal kontentu ku kondishonnan aktual i e difikultat pa logra progreso ku e departamentonan responsabel na Den Haag.

E miembronan a enfatisá e kaida preokupante den resultadonan edukativo i e responsabilidat pa protehá futuro di e hubentut di e islanan. Representantenan a enfatisá e nesesidat pa kooperashon mas fuerte, responsabilisashon i akshon dirigí pa atendé e desafionan akí.

E representantenan di e islanan a trese dilanti un proposishon ku a ser lansá durante un enkuentro resientemente na Hulanda. Kual ta envolví e seis islanan di e eks-Antia Hulandes pa eksplorá kooperashon renobá. Representantenan di e islanan BES a diskutí e nesesidatnan i e posibilidatnan. Lo renunda ku e otro islanan pa eksplorá e inisiativa akí mas, tabata e resultado di e punto aki.

Na klousura di e Kumbre, representantenan di e islanan a para ketu i a diskutí e tópiko di obligashon di servisio públiko (PSO) pa garantisá konektividat entre e islanan. Ta un punto di preokupashon kresiente; ku e atenshon pa e PSO akí ta asina minimalisá na Den Haag, lagando e responsabilidat pa splika e nesesidat i benefisionan di un mihó konektividat puramente den man di e islanan i otro koleganan karibense.

Lo bolbe hasi intentonan pa priorisá i atendé e tópiko akí debidamente.

E Kumbre BES a afirmá e kompromiso di Boneiru, Sint Eustatius i Saba pa traha den kolaborashon miéntras ta respetá outonomia lokal.

Pa medio di revishon legal, partisipashon legislativo koordiná i un enfoke renobá riba salubridat, edukashon, representashon i otro áreanan di interes komun, e islanan tin komo meta pa avansá desaroyo sustenibel i mehorá e kalidat di bida pa nan respektivo komunidatnan lokal.

FUENTE: KONSEHO INSULAR BONAIRE/LIVE99FM

NEDERLANDS:

BES TOP; FEBRUARI 2026

Kralendijk,- Leden van de Eilandsraden van Bonaire, Sint Eustatius en Saba kwamen op Bonaire bijeen voor de eerste BES Top van 2026.

Deze vergadering is de tweede in een reeks van drie BES Tops waarin de Eilandsraad van Bonaire tot juni 2026 het voorzitterschap bekleedt.

De BES Top blijft een platform voor de eilanden om te discussiëren, samen te werken en elkaar te ondersteunen, en wordt geleid door een MOU die door alle drie de eilanden is ondertekend. Het doel van de BES Top is om de omstandigheden op de eilanden te verbeteren en gemeenschappelijke uitdagingen op een efficiënte en productieve manier aan te pakken, terwijl er gebruik wordt gemaakt van gezamenlijke kracht en capaciteit.

Deze BES Top richtte zich op het versterken van bestuurlijke kaders, het afstemmen van wetgevende benaderingen en het aanpakken van dringende prioriteiten. De Eilandsraden benadrukten het belang van een juridische basis om ervoor te zorgen dat de volksvertegenwoordigers volledig worden betrokken bij consultaties, besluitvormingsprocessen en acties die aansluiten bij de constitutionele en administratieve kaders van de BES-eilanden. De toezegging om de samenwerking voort te zetten voor meer duidelijkheid en het bereiken van structurele inclusiviteit werd door alle eilanden krachtig bevestigd.

Binnen de bredere WolBES/FinBES-discussies kwamen de Eilandsraden overeen om gezamenlijk te blijven werken aan gedeelde prioriteiten, terwijl zij erkennen dat bepaalde onderwerpen verschillende lokale voorkeuren weerspiegelen. Deze zaken zullen individueel worden herzien, zodat elk eiland de aanpak kan volgen die het beste past bij de specifieke omstandigheden, terwijl een coöperatief kader behouden blijft.

De voortgang met betrekking tot de juridische vertegenwoordiging van de BES-eilanden in Den Haag is gaande. Tijdens de BES Top gaven de uitgenodigde leden van de Bestuurscolleges van twee van de eilanden de voortgang aan bij de ontwikkeling van verschillende voorstellen. Er werden afspraken gemaakt om informatie tussen de Raden te delen ter beoordeling en om tijdens een volgende vergadering een definitief voorstel en implementatiestrategie te presenteren. Dit onderwerp blijft een hoge prioriteit voor de eilanden; in lijn daarmee werd een strikte planning en discipline uitgesproken en overeengekomen.

De BES Top behandelde ook verschillende lopende wetgevingsprocessen en consultaties gerelateerd aan BES-wetgeving, waaronder de Wet politieke partijen (WPP) en het open consultatieproces betreffende tijdelijke werkloosheidsuitkeringen (UWV) voor burgers van de BES-eilanden. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om de individuele positie van elk eiland ten aanzien van deze wetsvoorstellen te beoordelen, waarna een collectief standpunt zal worden geformuleerd om ervoor te zorgen dat de uiteindelijke houding zowel de gedeelde belangen als de lokale realiteit weerspiegelt.

Gezondheidszorg blijft een van de hoogste prioriteiten voor de BES-eilanden. Hoewel er verschillende initiatieven lopen om de dienstverlening te verbeteren, waren de eilandsvertegenwoordigers het eens over de noodzaak om een collectieve strategie voor duurzame verbetering te ontwikkelen. Een kleine commissie zal haar bevindingen en voorstellen presenteren voorafgaand aan de volgende BES Top, zodat elk eiland zijn standpunt kan formuleren en tijdens de volgende vergadering een geïnformeerde discussie kan voeren.

De staat van het onderwijs op de BES-eilanden werd met spoed en zorg besproken. Hoewel elk eiland te maken heeft met verschillende uitdagingen binnen het onderwijssysteem, uitten de leiders hun ontevredenheid over de huidige omstandigheden en de moeilijkheid om vooruitgang te boeken met de verantwoordelijke departementen in Den Haag. De deelnemers onderstreepten de zorgwekkende daling van de onderwijsresultaten en de grote verantwoordelijkheid om de toekomst van de jeugd op de eilanden te waarborgen. Vertegenwoordigers benadrukten de noodzaak van sterkere samenwerking, verantwoording en gerichte actie om deze uitdagingen aan te pakken.

De eilandsvertegenwoordigers herhaalden ook een voorstel dat tijdens recente besprekingen in Nederland met de zes eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen naar voren kwam om hernieuwde samenwerking te verkennen. Vertegenwoordigers van de BES-eilanden bespraken de noodzaak en de mogelijkheden hiervan. Het opvolgen met de andere eilanden om dit initiatief verder te onderzoeken was een punt van gemeenschappelijk belang.

Ter afronding van de BES Top stonden de eilandsvertegenwoordigers stil bij het onderwerp van de openbare dienstverplichting (PSO) om de verbinding tussen de eilanden te waarborgen. Het is een punt van groeiende zorg dat de aandacht voor deze PSO in Den Haag zo beperkt is, waardoor de verantwoordelijkheid om de noodzaak en voordelen van verbeterde connectiviteit duidelijk te maken uitsluitend bij de eilanden en andere Caribische partners ligt. Er zullen hernieuwde pogingen worden gedaan om dit onderwerp te prioriteren en aan te pakken.

De BES Top bevestigde opnieuw de inzet van Bonaire, Sint Eustatius en Saba om samen te werken met respect voor lokale autonomie. Door middel van juridische toetsing, gecoördineerde wetgevende betrokkenheid en een hernieuwde focus op gezondheidszorg, onderwijs, vertegenwoordiging en andere gebieden van gemeenschappelijk belang, streven de eilanden naar duurzame ontwikkeling en verbetering van de levenskwaliteit voor al hun lokale gemeenschappen.