Redakshon
Kralendijk,- Loke ku riba 14 di yanüari 2026 a wòrdu mandá pa e Tweede Kamer komo e “punto di bista di e konseho insular di Boneiru” (Número: Z/26/033938-D118358-2), hurídikamente i atministrativamente no ta un punto di bista di e konseho insular.
E dokumento no tin ningun forma di legitimashon demokrátiko i ta produkto di abuso di kompetensia di parti di e koalishon, fasilitá pa un grifir ku a faya gravemente den su tarea prinsipal.
E konseho insular no a tene un reunion públiko, no a tuma ningun desishon i no a fiha ningun punto di bista tokante e oumento di e kantidat di miembronan di konseho insular ni tokante deklará proposishonnan di lei komo kontroversial. Apesar di esei, un karta di gran peso polítiko a wòrdu mandá pa e Tweede Kamer na nòmber di henter e Konseho. Esaki no ta un eror atministrativo, sino sekuestro konsientemente di e instituto ku yama Konseho Insular.
E orígen di e karta aki ta hasi e asunto ainda mas serio. E punto di bista supuestamente adoptá ta surgi for di un reunion será di e komishon Interbestuurlijke & Koninkrijksrelaties (I&K) riba 13 di yanüari 2026, ku tabata tin komo punto 7 di agènda: “Determinashon di punto di bista di Konseho Insular: oumento di konseho insular / deklarashon di kontroversialidat pa Tweede Kamer.”
Un komishon no ta un órgano ku ta tuma desishon. Un komishon ku porta será, ménos ainda. E echo mes ku den un reunion será di un komishon ta wòrdu papiá tokante “determiná punto di bista di e konseho insular” ta atministrativamente insostenibel i konstitushonalmente inaseptabel. Puntonan di bista di e órgano di representashon mas haltu por wòrdu determiná solamente na un manera públiko, transparente i verifikabel pa medio di e konseho insular mes.
Ku e reunion será aki a wòrdu usá despues komo base pa un karta ku ta parse formal, mandá pa Tweede Kamer na nòmber di henter e konseho insular, ta un violashon serio di e sistema dualista i un abuso di poder demokrátiko di parti di e koalishon i e partidonan di oposishon ku a bai di akuerdo ku esaki.
No por keda sin menshoná e ròl di e grifir. E grifir no ta un mensahero polítiko, sino e wardador di e proseso demokrátiko, di e repartishon di kompetensianan i di e puridat di derechi den e proseso di toma di desishon. Hustamente aki e grifir mester a intervení. Hustamente aki e mester a konstatá: “Esaki no por. No tin ningun desishon públiko di konseho. Esaki ta sin outorisashon.”
Dor di kolaborá ku e salida di un karta sin desishon públiko di konseho, i sin e firma di e presidente di konseho insular huntu ku esun di i e grifir riba base di un desishon, e grifir no a kumpli ku su funshon sentral. Esaki no ta un eror chikitu, sino un fayo fundamental di e tarea. Un grifir ku no ta vigilá transparensia, outorisashon i prosedura, ta miná e demokrasia ku hustamente e mester protehá.
E daño ta bai mas ayá ku solamente e doshé aki. E Tweede Kamer ta wòrdu konfrontá ku un dokumento ku, sin fundamentu, ta krea e impreshon di un punto di bista kolektivo i legitimá di konseho insular. E partidonan den oposishon ku no ta di akuerdo ku esaki ta wòrdu saká kompletamente for di e wega. Pa no papia mes di e pueblo di Boneiru en general.
E konseho insular komo instituto ta wòrdu abusá komo vehíkulo pa un posishon di koalishon. I e konfiansa den e integridat atministrativo di Boneiru gravemente ta wòrdu dañá.
Esaki no ta un insidente isolá, sino un síntoma di desórden atministrativo. Si e koalishon ta determiná kiko “e Konseho Insular” ta pensa dentro di e kuadronan di reunionnan di komishonnan figo, i e grifir ta fasilitá esaki, anto e konseho insular no ta un representashon mas di pueblo, sino un mashin di stèmpel.
E presidente di konseho insular tin e deber awor di kontrolá si puntonan di bista di e konseho insular por surgi solamente pa medio di toma di desishon públiko, i ku ningun órgano, komishon ni koalishon no por hasi indebidamente manera e bos di e konseho insular ta di nan. Ora ku na nòmber di e konseho insular un karta ta wòrdu mandá sin desishon di konseho insular, esaki ta un atake direktamente riba e integridat institushonal di e órgano. Esaki ta eksigí korrekshon inmediato.
E presidente mester awor, sin retraso i sin basilá, determiná si e karta aki tabata por a sali di manera legal na nòmber di e konseho insular i, si esei no tabata e kaso, atendé ku grifir seriamente riba esaki i despues hasi un deklarashon i splikashon públiko. Demokrasia no ta un formalidat. E ta biba pa medio di transparensia, toma di desishon i poder kontrario. Ken ignorá esaki, ta hasi daño na Boneiru.
FUENTE: WILLEM A. CECILIA
NEDERLANDS:
EEN STANDPUNT DAT ER NOOIT WAS: HOE COALITIE EN GRIFFIER DE DEMOCRATIE OP BONAIRE ONDERMIJNEN
Kralendijk, Wat op 14 januari 2026 als het “standpunt van de Eilandsraad van Bonaire” aan de Tweede Kamer is gestuurd (Nummer: Z/26/033938-D118358-2), is juridisch en bestuurlijk geen standpunt van de eilandsraad.
Het document ontbeert iedere democratische legitimatie en is het product van bevoegdheidsmisbruik door de coalitie, gefaciliteerd door een griffier die haar kerntaak heeft verzaakt.
De eilandsraad heeft niet openbaar vergaderd, geen besluit genomen en geen standpunt vastgesteld over de uitbreiding van het aantal eilandsraadsleden of het controversieel verklaren van wetsvoorstellen. Toch is namens de volledige raad een politiek zwaarwegende brief verzonden aan de Tweede Kamer. Dat is geen administratieve fout, maar een bewuste toe-eigening van het instituut Eilandsraad.
De herkomst van deze brief maakt de zaak nog ernstiger. Het vermeende standpunt vindt zijn oorsprong in een besloten vergadering van de commissie Interbestuurlijke & Koninkrijksrelaties (I&K) op 13 januari 2026, met als agendapunt 7:
“Bepaling standpunten Eilandsraad uitbreiding eilandsraad / controversieel verklaringen Tweede Kamer.”
Een commissie is geen besluitvormend orgaan. Een besloten commissie al helemaal niet. Het enkele feit dat in een besloten commissievergadering wordt gesproken over het “bepalen van standpunten van de Eilandsraad” is bestuurlijk onhoudbaar en staatsrechtelijk onaanvaardbaar. Standpunten van het hoogste volksvertegenwoordigende orgaan kunnen uitsluitend openbaar, transparant en herleidbaar worden vastgesteld door de eilandsraad zelf.
Dat dit besloten overleg vervolgens is gebruikt als basis voor een formeel ogende brief aan de Tweede Kamer, namens de gehele eilandsraad, is een grove schending van het dualistische stelsel en een misbruik van democratische bevoegdheden door de coalitie en de oppositiepartijen die hiermee akkoord zijn gegaan.
Minstens zo ernstig is de rol van de griffier. De griffier is geen politiek doorgeefluik, maar bewaker van de democratische procesgang, de bevoegdheidsverdeling en de rechtsstatelijke zuiverheid van het besluitvormingsproces. Juist hier had de griffier moeten ingrijpen. Juist hier had zij moeten vaststellen: “Dit kan niet. Er is geen openbaar raadsbesluit. Dit is onbevoegd.”
Dat is niet gebeurd. Door mee te werken aan het uitgaan van een brief zonder openbaar raadsbesluit, zonder correcte vaststelling door de eilandsraad, en zonder ondertekening door voorzitter én griffier op basis van een besluit, heeft de griffier haar kernfunctie niet vervuld. Dit is geen detailfout, maar een fundamenteel ambtelijk falen. Een griffier die niet waakt over openbaarheid, bevoegdheid en procedure, ondergraaft de democratie die zij juist behoort te beschermen.
De schade reikt verder dan dit ene dossier. De Tweede Kamer wordt geconfronteerd met een document dat ten onrechte de indruk wekt van een collectief en gelegitimeerd raadsstandpunt. De oppositie of een deel hiervan die hiermee niet akkoord is wordt buitenspel gezet. De eilandsraad als instituut wordt misbruikt als vehikel voor een coalitiepositie. En het vertrouwen in de bestuurlijke integriteit van Bonaire wordt ernstig aangetast.
Dit is geen incident, maar een symptoom van bestuurlijke ontsporing. Als de coalitie bepaalt wat “de eilandsraad” vindt binnen de contouren van vergaderingen van de vaste commissies, en de griffier dat faciliteert, dan is de eilandsraad geen volksvertegenwoordiging meer, maar een stempelmachine.
De voorzitter heeft de plicht streng erop toe te zien dat standpunten van de eilandsraad uitsluitend tot stand komen via openbare besluitvorming en geen enkel orgaan, commissie of coalitie zich ten onrechte de stem van de raad toe-eigent.
Wanneer namens de eilandsraad een brief wordt verzonden zonder raadsbesluit, dan is dat een directe aantasting van de institutionele integriteit van het orgaan dat hij voorzit. Dat vereist onmiddellijke correctie.
De voorzitter moet nu onverwijld vaststellen of deze brief rechtmatig namens de eilandsraad kon uitgaan en, indien dat niet het geval is, de griffier daar streng op aanspreken en hierna een publieke verklaring geven Democratie is geen formaliteit.
Zij leeft bij openbaarheid, besluitvorming en tegenkracht. Wie dat negeert, schaadt Bonaire zelf.
GIPHY App Key not set. Please check settings